ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ

     ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ ಕಥೆ.

     (ಈ ಕಥೆ ನಡೆಯುವ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಪಿಟ್ರೋಡಾ ಅವರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ರಾಂತಿ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು!)

     ಒಂದು ಸಲ ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣಿಯೊಬ್ಬರು ಒಂದು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಕಾರಿನಿಂದ ಪಾರಾಗುತ್ತಾರೆ(ಬಹಳಷ್ಟು ಹಗರಣಗಳಿಂದ ಪಾರಾದಂತೆ!). ಅಲೆದಾಡುತ್ತ ಒಂದು ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರೈತನನ್ನು ಕಂಡು, 'ನಾನು ರಾಜಕಾರಣಿ, ನನಗೆ ಊಟ ಕೊಡು' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ರೈತ ಒಂದು ಶರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಊಟ ನೀಡುತ್ತೇನೆನ್ನುತ್ತಾನೆ. ನನ್ನ ಗದ್ದೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ನಿನಗೆ ಊಟ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.

    ರಾಜಕಾರಣಿ: ಏನು ಕೆಲಸ?

   

    ರೈತ: ಅಲ್ಲಿ ನೋಡು, ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರದ ಗುಡ್ಡೆ ಬಿದ್ದಿದೆ, ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹರಡು.

     

    ರಾಜಕಾರಣಿ, ರೈತ ಹೇಳಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ರೈತನಿಗೆ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಕೆಲಸ ನೋಡಿ ಖುಷಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯ ಎರಡೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಆಗುತ್ತವೆ. ರೈತ ರಾಜಕಾರಣಿಗೆ ಊಟ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

     

     ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ರೈತ ರಾಜಕಾರಣಿಗೆ, 'ಇವತ್ತು ನಿನಗೆ ಬಹಳ ಸರಳವಾದ ಕೆಲಸ' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ರಾಜಕಾರಣಿ 'ಏನು?' ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ರೈತ, 'ಅಲ್ಲಿ ನೋಡು, ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳ ರಾಶಿ ಬಿದ್ದಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಆ ಮೂಲೆಯ ಹತ್ತಿರ ಇಡಬೇಕು, ಸಣ್ಣ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಈ ಮೂಲೆಯ ಬಳಿ ಇಡಬೇಕು' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹೊರಗಡೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

     

     ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ರೈತ ಬಂದು ನೋಡಿದಾಗ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳು ಇದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ರಾಜಕಾರಣಿ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾನೆ.

     

     ರೈತ: ಏನಾಯ್ತು? ಯಾಕೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದೀಯ?

     

     ರಾಜಕಾರಣಿ: ನೀನು ಹೇಳಿದ ಕೆಲಸ ನನಗೆ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ(ಅಳು), ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ನೀನು ಊಟ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ(ಜೋರಾಗಿ ಅಳು)

     

     ರೈತ: ಅಲ್ಲಯ್ಯ, ನಿನ್ನೆ ಅಷ್ಟು ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಸಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರ ಹರಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ಮಾಡಿದೆ ಇವತ್ತು ಇಷ್ಟು ಸರಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿನಗೆ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲವೆ?

     

     ರಾಜಕಾರಣಿ: ಅದು ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ನಮಗಷ್ಟೇ ಗೊತ್ತು.

     ರೈತ: ಏನು ನಿಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆ?

     

     ರಾಜಕಾರಣಿ: ಅಂಥಾ ಹೊಲಸು ಹಿಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಯಾವುದಿದ್ದರೂ ಹೇಳು, ನಾವು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಈ ಥರಾ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮಿಂದ ಆಗದ ಮಾತು!!

    ಇದು ನಮ್ಮ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ.

                                                                         ಇಂತಿ ಎಲ್ಲರವ, 

                                                                 ಕಾಡಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕರಗುಪ್ಪಿ 

                                                                        ಹಿಡಕಲ್ ಡ್ಯಾಮ್

      

'ಕನ್ನಡ ಕಲರವ' ದಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಳಕಳಿ

     ಈ ಬರಹ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ದದೆನಿಸಿದರೂ ಇಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಓದುವ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ನೋಡಿದರೆ ಕ್ಷೇಮ http://goo.gl/nEW4m

     [ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ಡಾ.ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪ ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಜೀವನಾನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ಅವರು ಪ್ರಖರ ವೈಚಾರಿಕತೆ, ತಲಸ್ಪರ್ಶಿ ಅಧ್ಯಯನ, ತಾರ್ಕಿಕ ಚಿಂತನೆ ಹಾಗು ಖಚಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನಿರೂಪಣೆ - ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ನಾಡಿನಲ್ಲೇ ಹೆಸರಾದವರು. ಅಗಾಧ ಓದು ಹಾಗು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಜ್ಞ್ಯಾನದ ಪರಿಧಿಯನ್ನು, ಅನುಭವದ ಆಳವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ಪರಿಪಕ್ವವಾಗಿರುವ ಭೈರಪ್ಪನವರೊಂದಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ಅವರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ 'ಕನ್ನಡ ಕಲರವ'ದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ತಂಡ ಈಚೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿತು. ಲೋಕಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಚ್.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣಮೂರ್ತಿ, 'ಕನ್ನಡ ಕಲರವ'ದ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕ ವಿ.ಎನ್.ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಪಾದಕ ಹುಣಸವಾಡಿ ರಾಜನ್ ಹಾಗು ಸಹ ಸಂಪಾದಕ ಜಿ.ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಭೈರಪ್ಪನವರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದರು.ಈ ವಿಶೇಷ ಸಂವಾದದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ೨೦೦೧ರ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ವೈಭವಯುತ ಹಾಗು ಶಕ್ತಿಯುತ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು (ಹಾಗು ಭಾರತವನ್ನು) ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕುರಿತಾದ ತಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಭೈರಪ್ಪನವರು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.] 

     'ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ' ಅನ್ನುವ ಬದಲು "ವಿಶ್ವ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮ್ಮೇಳನ" ಅಂತ ಕರೆಯೋದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

     ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಉಳಿವು-ಅಳಿವಿನ ಕುರಿತಂತೆ ನಾವು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿದ್ದೀವಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಲೇಖನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಗಬೇಕಾದದ್ದು ಕರ್ನಾಟಕ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಬಲವಾಗಬೇಕು. ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಾವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಡರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವೋ  ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಾವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಸದೃಡರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

     ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ಮೇಲೂ ನಾವು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಬಲರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ಸಾಹ ಮೂಡಿಸಲು 'ನಾವು ಗಂಡುಗಲಿಗಳು' ಹಾಗೆ ಹೀಗೆ ಅಂತ ಹೇಳಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಇತಿಹಾಸ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮರಾಠರು ಹಿಂದೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದರೋ ಅದರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಈಗಲೂ ಹಾಗೇ ಇದೆ. ಮರಾಠರ ಮನೋಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ಇನ್ನು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ನಾಯಕರೂ ಮಹರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಿಲಕ್ ರನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಯನ್ನು ನೋಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹಳೇಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಂತೂ ಮಹಾರಾಜರ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿತ್ತು. ಇವರದೇ ಬೇರೆ culture ಬಂತು. ಮತ್ತೆ ಆಮೇಲೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಇಲ್ಲಿಗೂ ಬಂತು. 

  ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಬಂದ ಮೇಲೆ ನಾವು ಕನ್ನಡಿಗರು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಲರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮಿಳರು ಯಾವತ್ತೂ ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದವರೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರ  ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅವರು ಪ್ರಬಲರೇ. ಕೇರಳದವರು central governmentನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಾತು ಯಾವ ರೀತಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅನ್ನೋದನ್ನು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಬಂದ್ರು, ಈಗಲೂ ಅವರು ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಕರ್ನಾಟಕದವರು ಯಾಕೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ? ನಮ್ಮ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೇ ಹೋದರೆ ನಾವು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

   ಈ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸುವಾಗ ನಾವು ವೈಚಾರಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ abstract ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ. ಅವೆಲ್ಲಾ misleading ಶಬ್ದಗಳು. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಶಬ್ದ ನಾವು ಬಳಸಿಬಿಟ್ಟರೆ ಆ ಶಬ್ದದೊಳಗೆ ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲ ಮುಖ್ಯ. centralನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಳ್ತಿದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಇತ್ತು.ಅದು ಹ್ಯಾಗಿತ್ತು ಅಂದರೆ ವಿಧೇಯವಾಗಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಉದ್ಧಾರದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ, ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಾಗೋ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ 'ಗಲಾಟೆ ಮಾಡಬೇಡ' ಅಂತ ಅವರು ಗದರಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆ ಇವರು ಸುಮ್ಮನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಪಕ್ಷವಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಇವರಿದ್ದಾಗ ಉಲ್ಟಾ ಆಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

   ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏನಾಯಿತು? ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಎನ್.ಡಿ.ಎ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿದ್ದಾಗ ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬೆಂಬಲ ನೀಡ್ತಿದ್ದರು. ಆಂಧ್ರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸವಲತ್ತು ಪಡೆಯಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ವತಃ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಿಷ್ಟು ಬೇಕು, ಇಷ್ಟಿಷ್ಟು ಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರೆ ಸಾಕು, ಅವರು ಮಂಜೂರು ಮಾಡ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತಕ್ಕೆ ಏನು ಮಾಡಿಕೊಂಡ್ರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಂತೂ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸವಲತ್ತನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದರು. ತಮಿಳುನಾಡಿನವರೂ ಇದೇ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೊನ್ನೆ ನೋಡಿ, ಸುನಾಮಿ ಆಯಿತು. ಆಗ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿದಂಬರಂ ಅವರು ಅರ್ಥಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರು ಒಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಹಣ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟರು. ಮೀಡಿಯಾದವರು ಇದನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಿದರೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಂಜೂರು ಆಯಿತು. ಅದೇ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇಂತಹದು ಏನೇ ಆದರೂ ಮೂರು ಕಾಸೂ ಕೊಡ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಚೌಕಾಸಿ ಮಾಡಿದರೆ ಒಂದು ನೂರು ಕೋಟಿ, ಐನೂರು ಕೋಟಿ ಕೊಡ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾರಣದೊಳಗೆ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಏನು ಉಪಯೋಗವೋ ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ರಾಜಕಾರಣ ಮಾಡಿಸ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಯಾವತ್ತೂ ಇಂತಹದು ಆಗಿಲ್ಲ. ನಾವು ಆ ಪಕ್ಷ ನೀವು ಈ ಪಕ್ಷ ಅಂತ ಬರೀ ಜಗಳ ಆಡಿಕೊಂಡೇ ನಮ್ಮವರು ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಸ್ತಾರೆ.

     ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣವಾದಾಗ ನಾವೆಲ್ಲ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಹೋರಾಡಿದೆವು, ಹೊಡೆದಾಡಿದೆವು ಅಂತ ಕರ್ನಾಟಕದವರು ಹೇಳ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಏಕೀಕರಣ ತಂದು ಕೊಟ್ಟವರು ಆಂಧ್ರದ ಪೊಟ್ಟಿ ಶ್ರೀರಾಮುಲು. ಅವರು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಆಂಧ್ರದವರು ದಂಗೆ ಏಳ್ತಾರೆ ಅನ್ನೋ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ ಆ ರಾಜ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು  ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಕೇಂದ್ರದವರು.ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಅದನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು.ಆಗಲೂ ಕೂಡಾ ಯಾವ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತೋ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸೋ ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ನಾಯಕರಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದೇ ವಾಸ್ತವಾಂಶ. ಅದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೊರಗಡೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು? ನಾವು ಎಷ್ಟೊಂದು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೀವಿ ನೋಡಿ. ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ನಾವು ದುರ್ಬಲರೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮೊದಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದರರ್ಥ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಬೈದುಕೊಳ್ಳುವುದಂತಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಏನು ಬೇಕು ಅನ್ನೋದನ್ನು ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಮ್ಮ  ಜನಕ್ಕೆ, ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಏನು ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವಿನ್ನೂ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ತಾನೇ ಇಲ್ಲ.

     ಈಗ ಮೈಸೂರು-ಬೆಂಗಳೂರು ರೇಲ್ವೇಗೆ ಎರಡು ಲೈನ್ ಮಾಡ್ಬೇಕು ಅಂತಿದೆ. ಆದರೆ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಆಯುಧ ಇಡಲು ಮಾಡಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡ ಇದೆ. ಡಬಲ್ ಲೈನ್ ಹಾಕಬೇಕಾದರೆ ಅದನ್ನು ಒಡೀಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಬೇರೆ ಜಾಗ ಇಲ್ಲ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ ಅಷ್ಟೇ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಒಡೀಲೇಬೇಕು. ಆದರೆ 'ಅದನ್ನು ಒಡೀಬಾರದು ಅಂತ ಹೋರಾಡಿ' ಎಂದು ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೇ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 'ಅದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ,ಒಡೆಯಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಡಬೇಡಿ' ಅಂತ ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೇ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಅವರು ಕೋಡೋದಿಲ್ಲ ಅಂತ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಆಳೋ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೋಟು ಹೋಗುತ್ತೋ ಅಂತ ಭಯ.ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಸರಿ ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೆ ಡಬಲ್ ಲೈನ್ ಬರೋದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗಾ ಒತ್ತುವರಿ  ಮಾಡಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

     ಯಾವ ರೀತಿಯ ರಾಜಕಾರಣ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಡೀತಿದೆ ನೋಡಿ. ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು ಅನ್ನೋದಾಗಲಿ, ಸಣ್ಣ ಬುದ್ಧಿಯ ರಾಜಕಾರಣ ನಾವು ಮಾಡಬಾರದು ಅನ್ನೋದಾಗಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ ಅಂತ ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ.

   ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮುಂದುವರೀದೆ ಇದ್ರೆ ಯಾವ ರಾಜ್ಯವೂ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಉದ್ಯಮಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಹೊರಗಿನಿಂದಲೂ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರ್ತಾರೆ. ಮೊನ್ನೆ ನನಗೆ ಒಬ್ಬರು ತಮಿಳಿನವರು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರು. ಅವರು ಹೇಳ್ತಿದ್ದರು, 'ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಿಸಿಲು, ಸೆಕೆ. ಬೆವರು ಯಾರಿಗೂ ತಡೆಯೋಕೆ ಆಗೊಲ್ಲ. ಆದರೂ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ನಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬರ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯ ಅಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಜಯಲಲಿತಾ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ರೈಲು, ಬಸ್ ಬೇಕಾದಷ್ಟಿವೆ' ಎಂದು.

     ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ೨೫ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಥರ್ಮಲ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಾಡ್ಬೇಕು ಅಂತಾ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳೇ 'ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತೆ, ಬೂದಿ ಬಿದ್ದುಬಿಡುತ್ತದೆ, ಮೈಸೂರಿಗೆ ಸೆಕೆ ಜಾಸ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಶಾಖ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ' ಅಂದೆಲ್ಲ ಅಡ್ಡಗಾಲು ಹಾಕಿದರು. ಆದರೆ ಮೊನ್ನೆ ಅಂದರೆ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ನಾನು ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್ ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಆರು ವರ್ಷ ಗುಜರಾತ್ ನಲ್ಲಿದ್ದೆ ನಾನು. ಈಗಲೂ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ಥರ್ಮಲ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಗಳಿವೆ. ಅದೂ ನಗರದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹೊರಗಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮದ ಹತ್ತಿರ, ಇನ್ನೊಂದು ಗಾಂಧಿ ನಗರದಲ್ಲಿ. ಅಂಥ ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿ ಇರೋ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಅವರು ಥರ್ಮಲ್ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಹಾಕಿದ್ರು? ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ನ್ಯಾನ ಅಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಗಿದೆ. ಟಾಟಾ ಕಂಪನಿಯವರು ನ್ಯಾನೋ ಕಾರನ್ನು ಬಂಗಾಲದಿಂದ ತೆಗೆದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮವರು 'ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ನಾವು ಜಾಗ ಕೊಡ್ತೀವಿ' ಅಂದ್ರು. ಜಾಗ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಒತ್ತುವರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಂತರ ಕೊಡ್ತೇವೆ ಅಂದ್ರು. ಅದಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಕೊಡ್ತೀರಿ? ಯಾವಾಗ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯ ಇಲ್ಲವೋ ಅಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಾತೇ ಇಲ್ಲ.

   ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸಹ ನ್ಯಾನೋ ಕಂಪನಿಗೆ ಆಫರ್ ಕೊಟ್ರು. ಎರಡೂ ಕಡೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ಟಾಟಾದವರು ಗುಜರಾತ್ ಅನ್ನೇ ಆರಿಸಿದರು. ಯಾಕೆ? ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಜಾಗಾ ಕೊಡ್ತೀವಿ ಅಂತು ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರ. ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಅಂದ್ರೆ ಸುಮ್ಮನೆಯಲ್ಲ. ವಿಷಯ ಕೋರ್ಟಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೆ. ಕನಿಷ್ಟ ೨೫ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಅದು ತಗೋಳುತ್ತೆ. ಆದ್ರೆ ಮೋದಿ ತಕ್ಶಣವೇ ೧೦೦೦ ಎಕರೆ ಕೊಡಿಸಿದ್ರು. ಹೇಗೆ? ಅಲ್ಲಿನ ರೈತರಿಗೆ 'ಇದ್ರಿಂದ ಇಂತಿಂಥಾ ಪ್ರಯೋಜನವಿದೆ. ಕೃಷಿಗಿಂತ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಇದೆ, ನಿಮಗೂ ನುಕರಿ, ಲಾಭ ಇದೆ' ಅಂತೆಲ್ಲ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿ ಹೇಳಿದ್ರು. ಗುಜರಾತ್ ಜನ ಪಕ್ಕಾ

ವ್ಯವಹಾರಸ್ಥರು. ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಮುದುವರೆದ ಜನರು. ತಕ್ಷಣ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ್ರು. ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ರೈತರೇ ನೇರವಾಗಿ ಟಾಟಾ ಕಂಪನಿಯವರೋಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಲು ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಜನರು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡ್ರು. ಕಂಪನಿಯವರ ಜೊತೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿ ಜಮೀನನ್ನು ಲಾಭದ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಿದರು. ಈಗ ನ್ಯಾನೋ ಕಾರು ತಯಾರಾಗಿ ಹೊರಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

     ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಂತಹದ್ದೇನಿದೆ? ಇಂತಹ ನಾಯಕರು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾಕಿಲ್ಲ? ದಿನಾ ಕಾದಾಟ ಕಚ್ಚಾಟ ಬಿಟ್ರೆ ಏನಿದೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ?

ಈಗಂತೂ ನನಗೆ ಬೆಳಗಿನ ಪೇಪರ್ ಓದಲೂ ಅಸಹ್ಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಟಿ.ವಿ ನ್ಯೂಸ್ ನೋಡಲೂ ಬೇಸರವಾಗುತ್ತದೆ. ಏನಿದೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ?  development ಆಗಲಿ, ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಹೀಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಅನ್ನೋ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ರೀತಿಯ ವಿಚಾರ ಏನಿದೆ ಇಲ್ಲಿ?ತಿಳಿದವರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡ್ಬೇಕು.ಆದ್ರೆ ಅದು ಆಗ್ತಿದೆಯಾ?

     ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳೊದೇನೆಂದರೆ, ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಆಗ್ತಾನೇ ಇರುತ್ತೆ. ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈಗ ಒಂದು ಸಮ್ಮೇಳನ ಆಗುತ್ತೆ ಅಷ್ಟೆ. ನಮಗೆ ಸಾವಿರ ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸ ಇದೆ, ಪಂಪನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಹಾಗೆ ಹೀಗೆ ಅಂತ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಏನು ಪುರುಷಾರ್ಥ ಸಾಧಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತೆ? ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಈಗ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಏನು ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೂ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆ ಥರದಲ್ಲಿ seminarಗಳು ಆಗ್ಬೇಕು.

     ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಾವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಡವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಾವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಕೂಡಾ ಸದೃಡವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈಗ ನೋಡಿ National health schemeನ ವತಿಯಿಂದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಗಳಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಸುಮಾರು ಜನ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಸೆಟಲ್ ಆಗೋದರ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕನ್ನದ ಮಾತನಾಡಿದರೂ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಬರೀ ಇಂಗ್ಲಿಷ್. ಇದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರೇ  ಆಗಿಬಿಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಗುಜರಾತಿನವರು ಏನು ಮಾಡಿದ್ರು? ಅವರು ಕೇವಲ ನೌಕರಿ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದವರಲ್ಲ.ಅವರು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ತರಾ ಎಲ್ಲಾ ಥರಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೂ ಸಿಗುವ ಕಾರ್ನರ್ ಶಾಪ್ ಗಳನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ನೌಕರರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದೇ ಮಾಲೀಕರು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಾದರೂ ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಚಪಾತಿ ತರಿಸಿ ತಿಂದು ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾತ್ರಿ ಎಷ್ಟೇ ತಡವಾಗಿ ಬಂದರೂ ಇವರ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ ಅನ್ನೋದು ಗೊತ್ತಾದಾಗ ಗ್ರಾಹಕರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಇವರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ರಮೇಣ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ purchase ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಬಲರಾದರು. ಈಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಂಥ ಸಣ್ಣ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಎರಡೆರಡು ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೂರನೇ ಪೀಳಿಗೆಯ ಗುಜರಾತಿಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದಸರಾ ಬಂದಾಗ ಈಗಲೂ ಅಲ್ಲಿರೋ ಗುಜರಾತಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಗರ್ಭಾ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಪೀಳಿಗೆಯ ಜನರೂ ಶಾಮೀಲಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿರೋ ಗುಜರಾತಿಗಳು ಗುಜರಾತ್ ಗೆ ಬರೋದು, ಗುಜರಾತ್ ನಲ್ಲಿರೋರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ಹೋಗೋದು ತುಂಬಾ common. ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಂತೂ british airways flight  ದಿನಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ಗುಜರಾತ್ ಗೆ ಹೋಗುತ್ತೆ. ಅಲ್ಲಿ announcement ಎಲ್ಲಾ ಗುಜರಾತಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತೆ. ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತಾಡೊಲ್ಲ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರ್ತಾರೆ, ದಿನಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿರೋ ಸಂಬಂಧಿಗಳಿಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಆ ಖರ್ಚನ್ನೆಲ್ಲ ಅಂಗಡಿ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಹಾಕ್ತಾರೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿರೋ ಗುಜರಾತಿಗಳು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಡರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿರೋರೂ ಪ್ರಬಲರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

     ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದವರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಸೋಲ್ಲ. ನೌಕರಿ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರೋ ನಮ್ಮವರಿಗೆ ವರಮಾನವೂ ಸೀಮಿತವಾಗೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸೋ ಕನ್ನಡದವರನ್ನು ಅವರ ಸಂಭಂಧಿಗಳು ಹೋಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗೋದು ಕಷ್ಟವೇ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಯಾಕೆ ಹೇಳ್ತಾ ಇದ್ದೀನಿ ಅಂದ್ರೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ನಾವು ಪ್ರಬಲರಾಗಬೇಕೆಂದರೆ ಮೊದಲು ನಾವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಶಕ್ತರಾಗಲೇಬೇಕು.

     ಈಗ ಅವಲಂಭನೆಯಾಗ್ತಿರೋದು ಕೇವಲ ಸಾಫ್ಟವೇರ್. ಆದರೆ ವಿದೇಶಿ ಕಂಪನಿಗಳವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಹುಡುಗರೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲೇ ಮಾತಾಡಬೇಕು. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಮಾರಿಕೊಂಡರು. ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಫ್ಟವೇರ್ ಅನ್ನುವುದು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಉದ್ಯಮ ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ.

     ಜಪಾನಿನವರು ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ನಂತರ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಎಷ್ಟು  ಗಟ್ಟಿಯಾದರೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರು ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಕೊಂಡ್ರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಮ್ಯಾನಹಟನ್ ಮಲ್ಟೀಸ್ಟೋರಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೊಂಡುಕೊಂಡ್ರು. ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಜಪಾನಿನವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿತರು. ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

  ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಮೊದಲು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಬಲರಾಗುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಯ ಪರಿಜ್ಞ್ಯಾನವೂ ನಮಗಿರಬೇಕು. ಸುಮಾರು ೪೦ ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಮಾತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಟನ್ ಪೇಟೆ, ಬಳೆಪೇಟೆ, ಅಕ್ಕಿಪೇಟೆ ಇದೆಯಲ್ಲ?ಅಲ್ಲಿನ ಓನರ್ ಗಳೆಲ್ಲ ಗುಜರಾತಿಗಳು. ಅವರು ಲೆಕ್ಕ ಬರೆಯೋದು ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ. ಲೆಕ್ಕ ಬರೆಯೋರು ಯಾರು ಗೊತ್ತೇ?ಕನ್ನಡಿಗರು! ಲೆಕ್ಕ ಬರೆಯೋವಷ್ಟು ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆ ಕಲಿತು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರು ಅವರ ಕೈಕೆಳಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಬರೆಯೋದು. ಹೀಗೆ ಬರೀ ಲೆಕ್ಕ ಬರೆಕೊಂಡು ಕೂರೋದು ಯಾಕೆ? ಇವತ್ತು ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರೋದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ. ಈಗ ಟಿ.ವಿನೇ ತೊಗೊಳ್ಳಿ. ಎಲ್ಲ ಚಾನೆಲ್ ಗಳಲ್ಲೂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅಡುಗೆ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬರುತ್ತೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇ.೭೫ರಷ್ಟು ಇಂಗ್ಲೀಷೇ ಇರುತ್ತೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬಳಸ್ಬೇಡಿ ಅಂತಾ ದಬಾಯಿಸಿ ಹೇಳೋ ಹಕ್ಕೇ ನಮಗಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಚಾನೆಲ್ ಗಳ ಓನರ್ ಗಳು ಕನ್ನಡದವರಲ್ಲ.

     ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದಾಗ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ರು. ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಗಬೇಕು ಅನ್ನೋದು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು.ಕನ್ನದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದ್ದೂ ಅವರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇವತ್ತು ಯಾರೂ ಹೇಳೋಲ್ಲ. ಆಮೇಲೆ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಅಂತ ಇತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿಸಲು ಶುರು ಮಾಡಿದೋರು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು. ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಅದೆಲ್ಲ ತಿಳೀಬೇಕು ಅಂತ. ತಿಪಟೂರಿನಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಚಿಪ್ಪು ಸೌದೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ವೇಸ್ಟ್ ಮಾಡ್ತೀರಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಯರ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಮಾಡಬಹುದು ಅಂತ ಐಡಿಯಾ ಕೊಟ್ಟವರು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಬಂದವರಿಗೆ ಹೀಗೆಲ್ಲ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡೋದಕ್ಕೆ ಯಾಕೆ ಬರಲ್ಲ ಎಂದೂ ಅವರು ದಬಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ತರಹದ ಚಿಂತನೆಗಳು ನಮಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಬೇಕು.

     ಕರ್ನಾಟಕದವರಿಗೆ ಸಂಕೋಚದ ಸ್ವಭಾವ. ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಪ್ರೇರಣೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಎದುರು ನೋಡುವ ದೌರ್ಬಲ್ಯ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಆತ್ಮಬಲವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಇಂತಹ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗಬೇಕು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ನಾವು ಹೇಗೆ ಬೆಳೀಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಮುಂದೆ ಬರಬೇಕು. ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿ ನಿರ್ಧಾರ ತಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ಯಮಿಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರೂ ತಮಿಳರೇ ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗಡೆಯಿಂದ ಯಾರೇ ಬಂದರೂ ಅಲ್ಲಿನ ನಾಯಕರು ಸವಲತ್ತು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಲೇಬರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಮಾತ್ರ ಅವರದೇ. ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತಮಿಳಿನವರನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಒತ್ತಡದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಬೇಕಾದದ್ದು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಕಲ್ಪ ಶಕ್ತಿ ಅಷ್ಟೇ. ಇದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಮಾಡೋಲ್ಲ?

     ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯ ಏನೆಂದರೆ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿ ಯುವಜನತೆ ಅಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಐ.ಎ.ಎಸ್ ಕೇಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದವರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದವರೇ ಇಲ್ಲ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದವರಿಗೆ ಏನು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ? ಈಗ ತೆಲುಗಿನವರು, ಬಿಹಾರ್ ನವರು ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದವರು ಮಾತ್ರ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ತೆಲುಗಿನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಅನ್ನೋದಿದೆಯಲ್ಲ, ಎನ್.ಟಿ.ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ತೆಲುಗಿನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಿದರು.ದೊಡ್ದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಒಂದೇ ಪಕ್ಷ, ಒಂದೇ ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕೈಮುಗಿದುಕೊಂಡು ದೈನೇಸಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶ ಆಳೋದು ಯಾವ ದೇಶಕ್ಕೂ, ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ. ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್ ನಟನಾಗಿ ಅವರು ಜನತೆಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ಅಂತಹ ಶಕ್ತಿಯಾಗಲೀ, ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿ ಸ್ಟ್ರೆಂಗ್ತ್ ಆಗಲೀ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಳಿಯ ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯಿಡು ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ನಾಯಿಡೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಳಿತಗಾರ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅವರು ಆಂಧ್ರವನ್ನು ಮುಂದೆ ತಂದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲೇ ಒಡಕು ಬಂದು ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್ ತಮ್ಮ ಇಮೇಜ್ ಕಳೆದುಕೊಂದರು.ಇದು ಆಂಧ್ರದ ದುರಾದೃಷ್ಟ. 

     ಬ್ಯೂರಾಕ್ರಸಿ ಅನ್ನೋದು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣಾದೊರೆ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೂ ಕಂಡು ಬಂದಿತ್ತು. ಆಗಿನಿಂದಲೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ವಾತಾವರಣ, ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಯೋಗ, ತಮಿಳರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗಲಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರ ಎಲ್ಲ ಸರ್ಕಾರಗಳೂ ಅದೇ ಮಾದರಿ ಅನುಸರಿಸಿದವು. ಶಾಸನವಿಲ್ಲದೇ ತಮಿಳು ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳೋದು ಈಗಿನ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲವೆ?

     ನಮ್ಮಲ್ಲೂ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ  ತರಹಾ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಲೀಡರ್ ಬರಬೇಕು ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಅಪೇಕ್ಷೆ ಪಟ್ಟಂತೆ ಲೀಡರ್ ಬರೋದಿಲ್ಲ. ಮೋದಿ ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಒಂದು ಆಕಸ್ಮಿಕ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯವೆಂದರೆ ಆತ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಆತನ ಇಮೇಜ್ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸ್ವಂತಕ್ಕೆ ಏನೂ ಆಸ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದೇನು ಅವರಿಗಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಏನು ಪ್ರಗತಿ ಬೇಕು ಎಂಬ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಅವರು ಗಾಣಿಗರ ಸಮುದಾಯದವರು. ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಿಯಲ್ಲ. ಬಡತನ ಕಂಡವರು, ಬಲ್ಲವರು. ಆರಂಭದೊಳಗೆ ಆತನಿಗೂ Self development ಕಷ್ಟವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಪವರ್ ಸಿಕ್ಕಕೂಡಲೇ ಆತ development ಶುರು ಮಾಡಿಬಿಟ್ರು. ಗುಜರಾತಿನವರು ಬುದ್ಧಿವಂತರು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದು ತಿಳಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ನಂಬಿದರು. ಮೋದಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಆತ ನಾಲ್ಕೂವರೆಗೆ ಎದ್ದು ಯೋಗಾಸನ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಸ್ನಾನಾ ಮುಗಿಸಿ ಒಂದು ಲೋಟ ಗಂಜಿ ಕುಡಿದು ಆರೂವರೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗೃಹ ಕಚೇರಿಗೆ  ಬರ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಅವರ ಅಸಿಸ್ಟಂಟ್ ಗಳು ಎಲ್ಲ ಪೇಪರ್ ಓದಿ ಮಾರ್ಕ್ ಮಾಡಿ ಇಡಬೇಕು. ಅದ್ರಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗಮನವಿಲ್ಲದೇ ಗರ್ಭಿಣಿ ಸತ್ತು ಹೋದಳು ಅನ್ನೋ ಸುದ್ಧಿ ಇದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಅವರು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ, 'ನಿಮಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಗದಿದ್ದರೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ. ನಾವು ಬೇರೆ ಯಾರ ಹತ್ತಿರಾನಾದ್ರೂ ಮಾಡಿಸ್ತೀವಿ' ಅಂತ ಮುಖ ಮುರಿದ ಹಾಗೆ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ಬೇರೆ ಯಾರು ಪತ್ರಿಕೆ ಓದಿ ಇಂಥ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ? ಅಂಥ ನೈತಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅವರು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾನೇ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೆದರ್ತಾರೆ. ಜನಗಳೂ ಅವರನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಕ್ಲಾಸ್ ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

     ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ನಮಗೆ ಒಂದು ಒಟ್ಟಾರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯೂ ಬೇಕು. ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್ ರೈಲ್ವೇ ಮಂತ್ರಿಯಾದಾಗ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಏನು ಬೇಕೋ ಎಲ್ಲ ಮಾಡಿದ್ರು, ನೀನು ಏನ್ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೀಯಾ? ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ Favour ಮಾಡಿ ಪಕ್ಷಪಾತ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೀಯಾ ಅಂತ ಕೇಳೋ ತಾಕತ್ತು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ ಹೋದರೆ ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ಉಳೀತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಈಗ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಎಲ್ಲ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡ್ತಿದ್ದರೂ ಯಾಕೆ ಅಂತ ಕೇಳೋ ಶಕ್ತಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಗಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಯು.ಪಿ.ಎ ಸರ್ಕಾರ ಉಳಿಯೋದು ಕಷ್ಟವೇ. ಈ ಥರದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇದೆಯೇ ಹೊರತು ಇಡೀ ಭಾರತದ ಸಮಗ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಏನಾಗಬೇಕು? ಅದು ರೈಲಾಗಿರಬಹುದು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ, ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಆಗಿರಬಹುದು. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡುವಂಥ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೃಷ್ಟಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಲ್ಲ.

     ನೆಹರೂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯನ್ ಮಾದರಿ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಕಮೀಷನ್ ಮಾಡಿದ್ರು,ಅದೂ ಅಷ್ಟೇನೆ. ಎಕನಾಮಿಕ್ ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಅನ್ನೋದು ಇದ್ದರೆ ಈ ದೇಶದ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಇನ್ನು ಏನೇನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಆಗುತ್ತೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ರಸ್ತೆ, ರೈಲು, ವಿದ್ಯುತ್ ಎಲ್ಲದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ honest advice ಮಾಡ್ಬೇಕು. ಇದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಲಹೆ ಯಾಗಿರಬೇಕೇ ವಿನಾ ಸವಾರಿಯಾಗಿರಬಾರದು. ಆದರೀಗ ನಡೀತಿರೋದು ಸವಾರಿ ವಿನಾ ಸಲಹೆ ಅಲ್ಲ.

     ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅನ್ನೋವಾಗ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ವಿಷಯ ನೆನಪಿಡಬೇಕು. 'ಬೇರೆ ನಾಯಕರುಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ಗುಜರಾತಿ. ಗೋವಿಂದ್ ವಲ್ಲಭ್ ಪಂತ್ ಯು.ಪಿ.ಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಸೇರದೇ ಇರುವವರು ನೆಹರೂ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವರೇ ರಾಷ್ಟೀಯ ನಾಯಕರಾಗಲು ಅರ್ಹರು', ಅನ್ನೋ ಇಮೇಜ್ ಕೊಟ್ಟವರು ನಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮದವರು. ಮುಂದೆ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಗೂ ಅಂತಹ ಇಮೇಜ್ ಕೊಟ್ಟರು. ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಗೂ ಅದನ್ನೇ ಕೊಟ್ತರು. ಅಂದರೇ ಏನರ್ಥ? ಎಲ್ಲಿಗೂ ಸೇರದೇ ಇರುವವರೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಲಾಯಕ್ಕು ಅಂತಲೇ? ಇದು ಹಾಗಲ್ಲ.ಈ ದೇಶದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಯೂ ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡವರು ಆಗಬೇಕು. ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರಿಗೆ ಅಂತಹ ಶಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ನೆಲದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.

     ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಮೇಲೆ ಕೈ ಹಾಕೋ ಅಧಿಕಾರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಏನೇ ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕಾದರೆ venture fund ಅಂತ ಇರುತ್ತೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ಲ್ಯಾನ್ ತೋರಿಸಿದರೆ ಅವರು ಪರೀಕ್ಷೆ  ಮಾಡಿ ಅದು ವರ್ಕ್ ಔಟ್ ಆಗೋ ಹಾಗಿದ್ರೆ ಅವ್ರು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಷ್ಟು ದುಡ್ಡು ಬೇಕೋ ತೊಗೋ ಅಂತ ಕೊಡ್ತಾರೆ. ಸೂಪರ್ ವಿಷನ್ ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಎಕಾನಮಿಯನ್ನು ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಎಕಾನಮಿಯಾಗಿ ನೆಹರೂ ಅವರು ಆರಂಭ ಮಾಡಿದರು. ಪರಿನಾಮ ಏನಾಯಿತು ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಉದ್ಯಮಿಗೂ ಸರ್ಕಾರವನ್ನೇ ಓಲೈಸುವ ಗತಿ ಬಂದಿತು. ಅದು ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಕಾಲಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು. ೯೭.೫%  ಹೈಯೆಸ್ಟ್ ಲೆವೆಲ್ ಇನ್ಕಮ್ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲಸ್ ಸರ್ಚಾರ್ಜ್. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಳ್ಳಲೆಕ್ಕ ಶುರುವಾಯಿತು. ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿಗೆ ಇದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ವೇ? ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಅವರಿಗೆ ಪಾರ್ಟಿ ಫಂಡ್ ಸಿಗ್ತಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿ ಪಕ್ಷದವರಿಗೆ ಬಾವುಟ ಕೊಳ್ಳಲು ಮೂರು ಕಾಸು ಇರ್ತಿರ್ಲಿಲ್ಲ. ಈ ಪಕ್ಷ ಎಲೆಕ್ಷನ್  ಮೇಲೆ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾ ವಿಜೃಂಭಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂತು. ಪರಿಣಾಮ ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರೋಧ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬದುಕಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ಖಾತ್ರಿಯಾಯಿತು. ಈಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಲಿಬರಲೈಸೇಶನ್ ನಿಂದ ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಈಗಲೂ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರೋಧ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಸಿದ್ಧವಿಲ್ಲ. ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಇದು ಇಲ್ಲ. ಅವರು ಯಾವ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಪಾರ್ಟಿಗೂ ಅವರು ಕೇರ್ ಮಾಡೋಲ್ಲ.

     ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಅಂತ ಇದೆ. ಲೋವರ್ ಹೌಸ್ ನಲ್ಲಿ ಏನೇನು ಚರ್ಚೆ ಆಗಿರುತ್ತೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪರ್ಟ್ ಲೆವೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಅಪ್ಪರ್ ಹೌಸ್ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುತ್ತೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಲಾ ಅಂತ ಇರುತ್ತೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಸೆಕ್ಷ್ಯನ್  ಇರುತ್ವೆ. ಸೀನಿಯರ್ ಮೋಸ್ಟ್ ಜಡ್ಜಸ್ ಆಗಿ ನಿವ್ರುತ್ತರಾದವರು ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ವಕೀಲರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಹುದ್ದೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಎಂ.ಪಿಗೆ ಸಮಾನರು. ನಮ್ಮ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಬೇಕು ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಲಾ ಕಮಿಶನ್ ಅಂತ ಇರುತ್ತೆ. ಅಲ್ಲಿ ರೀಸರ್ಚ್ ಆಗ್ತಾನೇ ಇರುತ್ತೆ. ಅಲ್ಲಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಏನೇನು ತೀರ್ಮಾನ ಆಗಿರುತ್ತದೊ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವರು ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಾನೂನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಮಾಡುವ ಅವರನ್ನು ಲಾ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಅಂತ ಕರೀತಾರೆ.ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಏನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ಅನ್ನೋದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿಗೆ ಕೊಡ್ತಾರೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಅದನ್ನು ಓದಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡ್ತಾರೆ.

   ಎಷ್ಟೋ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು degenerate ಆಗಿದ್ದೀವಿ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಜನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ದೇಶದ ಜೀವನ ನೋಡಿದಾಗ ನಾವು ಬಹಳ degenerate ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ ಅನಿಸುತ್ತೆ. ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ರೆ ನಮ್ಮ 'ದೇಶಭಕ್ತ'ರಿಗೆ ಕೋಪ ಬಂದು ಬಿಡುತ್ತೆ. ಈಗಿನ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೇ ಕಾರಣ. ಈ ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿ ರೈತರು ಬೆಳಕು ಹರಿಯೋದ್ರೊಳಗೆ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೇಗಿಲು ಹೂಡಿ ಊಳೋರು, ಕೆಲಸ ಮಾಡೋರು. ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮದು ಉಷ್ಣ ದೇಶ. ಎಂಟು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಅವರಿಗೆ ಮನೆ ಜನ ಊಟಾ ತಂದು ಕೊಡೋರು. ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿಬಿಡೋರು. ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪೊತ್ತಿನ ನೇಗಿಲು ಅಂತ ಇಂತಿಷ್ಟು ಕೂಲಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವತ್ತು ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಬಹಳ ಹಾಳಾಗಿವೆ ಅಂತಾರಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕೆ ಬಹುತೇಕ ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೇ ಕಾರಣ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಎಮ್.ಎಲ್.ಎಗಳು ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬಂದೋರೇ. ಆದರೆ ಇವರೇ election ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ, 'ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಯಾಕೋ ಹೋಗ್ತೀಯಾ? ಹತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ ಮೊದಲು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗೋದಿಲ್ಲ. ಕೂಲಿ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂರು ಇನ್ನೂರೈವತ್ತು ಕೊಡು ಅಂತ ಕೇಳೋ' ಅಂತಾ ಹೇಳಿ ಕೊಟ್ಟಿರ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂಭತ್ತು , ಹತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ ಮೊದಲು ಬರೋದಿಲ್ಲ ಆಳುಗಳು. ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಿಕೊಡೋರು ಇದೇ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ಎಮ್.ಎಲ್.ಎ ಗಳು. ಡಿಜನರೇಷನ್ ಗೆ ಕಾರಣವೇ ನಮ್ಮ ಜನನಾಯಕರು.

     ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರೋ ಒಂದು ಸಾಫ್ಟವೇರ್ ಕಂಪನಿಗೆ ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಯೊಬ್ಬರು ಒಂದು ೭೫ಮಂದಿಯ ಹೆಸರು ಬರೆದು, 'ಇವರಿಗೆಲ್ಲ ಕೆಲಸ ಕೊಡಿ' ಅಂತ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಜಯಕಾರ ಹಾಕಲು ಮಾತ್ರ ಯೋಗ್ಯರೇ ವಿನಾ ಸಾಫ್ಟವೇರ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಏನು ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಾರೆ? ಆವಾಗ ಕಂಪನಿಯವರು ಕೊಡೋಕಾಗೋಲ್ಲ ಅಂದ್ರು. ಅವರ ಮೇಲೆ ಈ ರಾಜಕಾರಣಿ ಈಗ ವಿಷಕಾರ್ತಿದಾರೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಿರುವಾಗ ನಾವು ಉದ್ಧಾರ ಆಗೋದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

     ಈಗ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ಗುರಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ಆಗ್ಬೇಕು. ಒಬ್ಬರ ಕಾಲು ಒಬ್ಬರು ಎಳೆಯೋದು ಬಿಟ್ಟು, ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಮೆಚ್ಯೂರಿಟಿ ತೋರಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲೂ ಇದೇ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇದೆ. ಅಲ್ಲೂ coalition ಸರ್ಕಾರ ಇದೆ. ಆದರೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ  ಆಡಲಿತ ಪಕ್ಷದ ಕಾಲು ಎಳೆಯಲು ಜನ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಲೆಳೆಯಲು ಹೋದರೆ 'ನೀನು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಮೆಜಾರಿಟಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಸುಮ್ಮನಿರಯ್ಯಾ' ಅಂತ ದಬಾಯಿಸ್ತಾರೆ. ಈಗ ರಿಸೆಷನ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಇದೆ ಗೊತ್ತಾ? ಜಾಬ್ಸ್ ಕಟ್ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ .ಸಂಬಳ ಎಲ್ಲಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಇಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೆಬಿಲಿಟಿ ಇಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೆ ದೇಶದ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು ಅಂತಾ ಅಲ್ಲಿನ ಜನಗಳು, ಸರ್ಕಾರ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಮೀಡಿಯಾದವರು ಎಲ್ಲ ಯೋಚನೆ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಅರಮನೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರ್ಚನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತಾ ಬ್ರಿಟನ್ ರಾಣಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಪರ್ಸನಲ್ ಆಗಿ ಅಪೀಲ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಅಂದರೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.

     ನಾವು ಯಾಕೆ ಮೆಚ್ಯೂರ್ ಆಗಿ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಬಾರದು? ಇವತ್ತು ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕಾದದ್ದು - ಆರ್ಥಿಕ ಸದೃಡತೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಂಥ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ. ದುರಾದೃಷ್ಟವಷಾತ್ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಟ್ಟದ ಹಣ ಕೇಂದ್ರದ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಏನೇನು ಪಡೆಯಬೇಕು? ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬರಬಾರದು ಅನ್ನೋದರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಕೊಡೋದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇದ್ದುಬಿಟ್ಟರೆ ಸಂಕಷ್ಟ ಬಾರದು ಅಂತ ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ. ಮನಿ ಪವರ್ ಇಲ್ಲದೇ ಹೋದರೆ ನಮ್ಮ ಧರ್ಮಾನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೆಲ್ಲಾ ಯಾಕೆ ಹೇಳ್ತಾ ಇದ್ದೀನಿ ಅಂದ್ರೆ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಇಲ್ಲದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಅನ್ನೋದೇ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ.

    (ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ 'ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ'ದ ನಿಮಿತ್ತ  ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ 'ಕನ್ನಡ ಕಲರವ' ಸಂಚಿಕೆಯಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸಂದರ್ಶನ ನಡೆಸಿದವರು: ಎಚ್.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣ ಮೂರ್ತಿ,ವಿ.ಎನ್.ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಹುಣಸವಾಡಿ ರಾಜನ್,ಜಿ.ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್.ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ನನ್ನ ಧನ್ಯವಾದಗಳು )

                   

                                                                                          ಇಂತಿ ಎಲ್ಲರವ,

                                                                                    ಕಾಡಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕರಗುಪ್ಪಿ

                                                                                           ಹಿಡಕಲ್ ಡ್ಯಾಂ

                                                                                 

ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪನವರು!

     ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲೂ ಕೆಲವೊಂದು ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯವರು ಉಚಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಂತರ ಓದಿದರಾಯಿತು ಅಂತ ಇಟ್ಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಹಾಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಜೊತೆ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದ ನಿಮಿತ್ತ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯವರು ಹೊರತಂದಿದ್ದ ನೂರು ಪುಟಗಳ ವಿಶೇಷ ಪುಸ್ತಕ 'ಕನ್ನಡ ಕಲರವ'ವೂ ಇತ್ತು. ಅವತ್ತು ಅದನ್ನುತೆಗೆದು ಅದರಲ್ಲಿನ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಓದಿದರಾಯಿತು ಅಂತ ಇಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಅದನ್ನು ಮೊನ್ನೆ ತೆಗೆದು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪನವರ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂವಾದ ನನಗೆ ಬಹಳ ಹಿಡಿಸಿತು. ಅದರ ಲಿಂಕ್ ಏನಾದರು ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕದ ವೆಬ್ ಸೈಟಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪನವರ ವೆಬ್ ಸೈಟಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೋ ಅಂತಾ ನೋಡಿದೆ. ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ನಾನೇ ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕೆಂದುಕೊಂದು ನನ್ನ 'ವದನಹೊತ್ತಿಗೆ(facebook)'ಯ ಮಿತ್ರರು, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕದ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆದ ಡಾ.ಸತೀಶ್ ಶೃಂಗೇರಿಯವರಿಗೆ ಒಂದು ಮೆಸೇಜ್ ಕಳಿಸಿ, 'ಇದನ್ನು ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದೇನೆ, ಇದಕ್ಕೆ copy rights ನಿಯಮಗಳೇನಾದರೂ ಅಡ್ಡಿಯಾಗತ್ತವೆಯೇ? ತಿಳಿಸಿ' ಎಂದು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅವರು ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಪಾದಕರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ನನಗೆ 'ನಿಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು ಮುಂದುವರೆಯಿರಿ' ಎಂದು ಗ್ರೀನ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ಕೊಟ್ಟರು!ಹೀಗಾಗಿ ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪನವರು ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಸತೀಶ್ ಶೃಂಗೇರಿಯವರು! 'ಕನ್ನಡ ಕಲರವ' ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು, ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಖ್ಯಾತ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಕಾರ, ಕನ್ನಡಿಗ ಆರ್.ಕೆ.ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಅವರ ಚಿಕ್ಕ-ಚೊಕ್ಕ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರವನ್ನು ಸತೀಶ್ ಶೃಂಗೇರಿಯವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ತುಂಬು ಹೃದಯದ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಅದೇ ರೀತಿ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಜೊತೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದ ವಿ.ಎನ್.ಸುಬ್ಬರಾವ್, ಹುಣಸವಾಡಿ ರಾಜನ್, ಎಚ್.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಜಿ.ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. 'ಕನ್ನಡ ಕಲರವ' ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅಭಿನಂದನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೂ ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
     ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ ಅಂತ ಕನ್ನಡ ಅಂದ್ರೆ ಹಾಗೆ, ಕನ್ನಡ ಅಂದ್ರೆ ಹೀಗೆ ಅಂತ ಪುಂಖಾನುಪುಂಖವಾಗಿ ಮಾತನಾಡೋ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತಿಗಳಿದ್ದಾರೆ.ಕನ್ನಡದ ಬಹುತೇಕ ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವರು quote ಮಾಡಬಲ್ಲರು. ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮಾಡೋದೇನು? ಇನ್ನು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿ ನಮ್ಮದು ಅಂತ ಕಿರುಚಿ,ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ,ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನಿಗೆ ಜೈಕಾರ ಹಾಕಿ ಎದ್ದು ಹೋದರೆ ಅದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?! ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ-ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆಗಬೇಕಾಗಿರುವುದೇನು, ನಮ್ಮತನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಮಾಡಬೇಕಿರುವುದೇನು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಖ್ಯಾತ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರು ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಕೇಳಿ.ನಿಮಗಿಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.

                                                                                      ಇಂತಿ ಎಲ್ಲರವ,
                                                                                  ಕಾಡಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕರಗುಪ್ಪಿ
                                                                                       ಹಿಡಕಲ್ ಡ್ಯಾಂ

ಬನ್ನಿ ಬೆಳಗಾವಿಗೆ! ಕನ್ನಡೋತ್ಸವಕ್ಕೆ!!

     ಅಂತೂ ಇಂತೂ 'ನಮ್ಮ ಬೆಳಗಾವಿ'ಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ! 'ಇನ್ಫೋಸಿಸ್'ನ ಎನ್.ಆರ್.ನಾರಾಯಣ ಮೂರ್ತಿಯವರು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನನಗಂತೂ ಖುಶಿಯಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಯಾವುದೇ ಕನ್ನಡಿಗ ಸಹ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲು ಅರ್ಹ ಅನ್ನೋದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಪ್ರತೀ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಂತು ಬರೀ ಸಾಹಿತಿಗಳದೇ ದರ್ಬಾರು, ಇನ್ನು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲೇ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸೋ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಮಠಾದೀಶರನ್ನೂ ನೋಡಿ ನೋಡಿ ಸಾಕಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಠಾದೀಶರು, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬಹುತೇಕರದ್ದು ಅದೇ ಹಳಸಲು, ಬೋರಿಂಗ್ ಭಾಷಣ. ಹೀಗಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರೊಬ್ಬರು ಉದ್ಘಾಟಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ. ಇನ್ನು ನಾರಾಯಣ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆಯಿಂದ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಮೀಡಿಯಾ ಕವರೇಜೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರ ಆಗಮನವಾಗಲಿದೆ!

ಆಮಂತ್ರಣ ಪತ್ರಿಕೆ  

'ವೀರ ಸೌಧ' ದಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆ:

  'ವೀರ ಸೌಧ' ಬೆಳಗಾವಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೊಂದು. ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ೩೯ನೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನ ನಡೆದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಯೇ. ಮಹತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು ಒಂದೇ ಸಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನ ನಡೆದ ಸ್ಥಳ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆಂದು ತೆಗೆದ ನೀರಿನ ಬಾವಿಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬಾವಿಯೆಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ(ಬಿ.ಜೆ.ಪಿಯವರೂ ಸಹ!).ಮಹತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೊತೆ ಮೊತಿಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಅನ್ನಿ ಬೆಸಂಟ್, ವಲ್ಲಭ ಭಾಯ್ ಪಟೇಲ್ ಮುಂತಾದವರಿದ್ದರು(ಅವತ್ತಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸೇ ಹಾಗಿತ್ತು!). ಬಾಲಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ಅವರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿ ಎಲ್ಲರ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿದ್ದು ಸಹ ಇಲ್ಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆ.

      ಸಮ್ಮೇಳನದ ಪ್ರಧಾನ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಾರ್ಚ್ ೧೧ರಂದು ನಡೆಯುವ ಮೆರವಣಿಗೆ ಆಗಲಿದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೧೦ ಗಂಟೆಗೆ 'ವೀರ ಸೌಧ'ದಿಂದ ಉದ್ಘಾಟಣಾ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಡಲಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಒಂದು ಸ್ಥಬ್ಧ ಚಿತ್ರ, ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿರಿಮೆ ಸಾರುವ ಐದು ಸ್ಥಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳು, ಜನಪದ ಕಲಾ ತಂಡಗಳು, ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ೫೦೦ ಜನ ಕಲಾವಿದರು, ನಟ-ನಟಿಯರ ಸಹಿತ ಒಂಭತ್ತು ಸ್ಥಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳು, ಮೈಸೂರು ದಸರಾದ ಜಂಬೂಸವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಬಾರಿ ಹೊತ್ತ 'ಬಲರಾಮ'ನ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ಆನೆ, ಕುದುರೆ , ಒಂಟೆಗಳು, 'ಪೋಲೀಸ್  ಬ್ಯಾಂಡ್'ಗಳು, ೧೦೮ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಗಳು, ೧೦೦೮ ಮಂದಿ ಪೂರ್ಣ ಕುಂಬ ಹೊತ್ತ ಮಹಿಳೆಯರು! ಎಲ್ಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುಲಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಣಾ ಮೆರವಣಿಗೆ ವೈಭವೋಪೇತವಾಗಿ, ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿ ನೆರವೇರುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರಚಾರ, ಆಹ್ವಾನಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಕನ್ನಡಿಗರು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವಾಗ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನ ಸೇರಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಊಹಿಸಬಹುದು.

ಬೆಳಗಾವಿಯ ಗೋಡೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆಲ್ಲ ಸಲಾಂ 

ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರದರ್ಶನ:
     ನಾನು ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿರುವುದು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ. ಬೆಳಗಾವಿದೆ ವಿಧಾನ ಸೌಧ ಬಂದರೂ ಒಂದು ಸುಸಜ್ಜಿತ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ದೊಡ್ದ ದುರಂತ! ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಮ್ಮ ಆರ್.ಎಲ್.ಎಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಆಟದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ವೇದಿಕೆಯ ಮಾದರಿ 

ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ವೇದಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧತೆ 

ಪ್ರವಾಸ :
     ಬೆಳಗಾವಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೋಡಲೇಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ವೀರಸೌಧ, ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮಕ್ರಿಷ್ಣ ಮಿಶನ್ ಆಶ್ರಮ (೧೮೯೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೇ ದಕ್ಶಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯ರಿನಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೭ರವರೆಗೆ ೯ ದಿನ ಇಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು.೧೮೯೩ರ ಚಿಕಾಗೋದ ವಿಶ್ವ ಸರ್ವ ಧರ್ಮ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ವಿಚಾರ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.), ಅದರ ಮುಂದುಗಡೆ ಇರುವ ಪುರಾತನ ಕಮಲ ಬಸದಿ, ಕೋಟೆ ಕೆರೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಗೆ ಹೋಗೊರಿದ್ರೆ ಬೆಳಗಾವಿಯ ವ್ಯಾಕ್ಸಿನ್ ಡೀಪೊ ಪ್ರದೇಶ, ಸಮೀಪದ ಬುತ್ತರಾಮಟ್ಟಿಯ ಕಿರು ಮ್ರುಗಾಲಯದ ಹತ್ತಿರದ ಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಕಿತ್ತೂರು ಕೋಟೆ, ನವಿಲು ತೀರ್ಥ, ಗೋಕಾಕ್ ಜಲಪಾತ, ಗೊಡಚಿನಮಲ್ಕಿ ಜಲಪಾತ, ನಮ್ಮ 'ಹಿಡ್ಕಲ್ ಜಲಾಶಯ', ದೂದಸಾಗರ ಜಲಪಾತ, ವಜ್ರ ಜಲಪಾತ, ಆಸೋಗಾ ಜಲಪಾತ ಬೆಳಗಾವಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳು. ಸಮೀಪದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಂಬೋಲಿ ಘಾಟಿಗೂ ಭೇಟಿ
ನೀಡಬಹುದು. ಗೋವಾ ಸಹ ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ನೂರೈವತ್ತು ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಬೆಳಗಾವಿಯ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಶನ್ ಆಶ್ರಮ 

ಸ್ವಾಮೀ ವಿವೇಕಾನಂದರು ತಂಗಿದ್ದ ಮನೆ(ಈಗ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ)  

ನಮ್ಮ ಹಿಡಕಲ್ ಜಲಾಶಯ 

ಗೋಕಾಕ್ ಜಲಪಾತ 

ಗೊಡಚಿನಮಲ್ಕಿ ಜಲಪಾತ 

ಎಡವಿದ ಸರ್ಕಾರ:
ಸಮ್ಮೇಳನದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚೆಯೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸಗಳು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವೇನೋ. ಬೆಳಗಾವಿ ನಗರದ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷಾನುದಾನ ಅಂತ ೧೦೦ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ರು. ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಅಂತ ೩೦ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ, ನಗರಾಭಿವ್ರುದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಇವೆಲ್ಲ ಕೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೋಗೋ ದಾರಿಯನ್ನಾದರೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ರಸ್ತೆಯಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು. ಇನ್ನು ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಚಿತ್ರ ಬರೆಸಿದಂತೆ 'ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬ್ಯಾನರ್'ಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಅವನ್ನೂ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಬರೆಸಿದ್ದರೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕೆಲಸವೂ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು, ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಹಾಗೂ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನು ಸಮ್ಮೇಳನದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಹೊಸ ವೆಬ್ಸೈಟು ಆರಂಭಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಇರುವ ಬೆಳಗಾವಿಯ ವೆಬ್ಸೈಟಲ್ಲೆ ಸಮ್ಮೇಳದ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನೂ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡದೇ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಇರುವುದು ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ. ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಗುಜರಾತಿನಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕಾದದ್ದು ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ!

ಬೇಜಾರು:
     ಮರೆತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಿ.ಅಶ್ವತ್ಥ್ ಅವರು! ಅವರಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಹೊಳಪೇ ಬೇರೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಲೋಕಾಯುಕ್ತರಾದ ಸಂತೋಷ ಹೆಗ್ಡೆಯವರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ!

ಸಿ.ಅಶ್ವತ್ಥ್ ಅವ್ರಿರ್ಬೇಕಿತ್ತು! 

ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಭಿನಂದನೆ :
     ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಆದದ್ದು ಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿ-ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರವಿದ್ದಾಗ. ಆಗಿಂದ ಸಮ್ಮೇಳನದ ದಿನವನ್ನು ಮೂಂದೂಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಳಗವಿಗೆ ಆದ ಉಪಯೋಗ ಬಹಳಷ್ಟು! ಈ ಮೊದಲು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ ದಿನಾಂಕ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಡಿವೈಡರ್ಗ'ಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಮಧ್ಯೆ ಗಿಡ ಬೆಳೆಸಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ರು. ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇದ್ದ ಏರ್ಟೆಲ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿದ್ದವು. ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕೆಲಸ ಶುರುವಾದ ತಕ್ಷಣ ಅವನ್ನು ತೆಗೆದು ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಕೆಳಗೆ ಸಣ್ಣ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಸಿ ಹಾಕಿಸಿದ್ದರು! ಇನ್ನು ಸಮ್ಮೇಳನ ಮುಂದೂಡಿದ್ದರಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಡಾಂಬರೀಕರಣಗೊಂಡವು! ಹೊಸ ಫುಟ್ ಪಾತುಗಳು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು. ಸಮ್ಮೇಳನದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ಕೆಲಸ ದೊರೆತಿದ್ದು ಸಮ್ಮೇಳನದ ಯಶಸ್ಸೆಂದೇ ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಭಿನಂದನೆ ಹೇಳಲೇಬೇಕು.

ಮುಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನದವರೆಗೂ ಕಾಯದಿರಿ!
     ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣದ ನಂತರ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನವಿದು. ಈ ಮೊದಲು ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ’ಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ’ ಡೆದಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು!(ಆಗ ಬರಗಾಲ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವರು ಕಾರಂತರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಬರಬೇಡಿ ಎಂದು ಪತ್ರಬರೆದಿದ್ದರಂತೆ. ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಅದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ "ಬರ ಅಂತ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ ತಿನ್ನೋದು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಯೇ?!" ಅಂತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ!) ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ  ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ  ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ  ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದೆ ಯಾವಾಗ ನಡೆಯುತ್ತೋ ಯಾರಿಗ್ಗೊತ್ತು?! ಹೀಗಾಗಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕನ್ನಡೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ತಪ್ಪದೇ ಬನ್ನಿ!

     ಸಮಸ್ತ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಸ್ವಾಗತ!!


                                                                       ಇಂತಿ ಎಲ್ಲರವ,
                                                                 ಕಾಡಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕರಗುಪ್ಪಿ
                                                                       ಹಿಡಕಲ್ ಡ್ಯಾಂ

'ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ'ದಲ್ಲಿ ನಾನು, ನಮ್ ಡ್ಯಾಮು!

http://vbhat.in/suddimane/suddimane_2oct2010/

http://sjoshi.podbean.com/2011/01/ (http://goo.gl/JTV4B)

ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ ಕಾಗಣೇಕರ ಅವರ ಪರಿಸರಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕನ್ನಡ!

     ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿರುವ ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ರಂಗಕರ್ಮಿಯಾಗಿರುವ ಬಿ.ಜಯಶ್ರೀಯವರು ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳ್ತಾ ಇದ್ರು, "ನನಗ ನಮ್ಮ ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತರ ಹೇಳತಿದ್ರು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 'ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿ' ಅನ್ನೋದು ಇಲ್ವೇ ಇಲ್ಲ!, ಇಲ್ಲಿ ಇರೋದು ಕೇವಲ 'ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ', 'ಮರಾಠಿ ರಂಗಭೂಮಿ' ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಂಗಭೂಮಿಗಳು ಮಾತ್ರ". ಅಂದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇದನ್ನೇ 'ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿ' ಅಂತ ಹೇಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ (ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರ, ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರ ಎಂದು ಹೇಳಿದಂತೆ). ಇದನ್ನಿಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದರೆ, ನಮ್ಮ 'ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ' ಅನ್ನೋದೂ ಸಹ ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿ ಇದ್ದಂಗನ!!. ನೀವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇದೇ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಷೆ ಅಂತ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತರಹದ 'ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕನ್ನಡ' ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ನಮ್ಮ ಬೆಳಗಾವಿಯ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಧಾರವಾಡದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ, ನಮ್ಮ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದರಲ್ಲೇ ನಾಲ್ಕೈದು ರೀತಿಯ ಕನ್ನಡ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ!. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡಿಸೋ ಉದ್ದೇಶ ನನಗಿಲ್ಲ. ನಾನು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕಿರುವುದು, 'ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ ಕಾಗಣೇಕರ' ಅವರ ಬಗ್ಗೆ. ನಮ್ಮ ಡ್ಯಾಮಿನ ಎಚ್.ಡಿ.ಪಿ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ಮುಖ್ಯಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಪಕ್ಷಿತಜ್ಞರೂ ಆದ 'ಆರ್.ಜಿ.ತಿಮ್ಮಾಪೂರ' ಅವರು ನಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ನೀನಾಸಮ್ ತಿರುಗಾಟದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಕರೆಸಿದ್ದರು (ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ: www.ninasamtirugata.blogspot.com). ಆ ನಾಟಕಗಳ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ 'ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ' ಅವರಿಗೆ ಸನ್ಮಾನವನ್ನು ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕಳೆದ ವರ್ಷವೂ ಸಹ ನೀನಾಸಮ್ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಕರೆಸಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಡ್ಯಾಮಿನ ಸಮೀಪದ 'ಬಸವಣ್ಣ ಗುಡ್ಡ'ದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಪೋಷಿಸಿದ 'ಬಾಳಪ್ಪಜ್ಜ' ಅವರನ್ನು ಮತ್ತು 'ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ'ದ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರಾದ 'ಬಸವಣ್ಣಿ ಮಠಪತಿ'ಯವರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವರ್ಷ, ’ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ ಕಾಗಣೇಕರ’ ಅವರನ್ನು ಕರೆಸಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಷಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ; ಅದಕ್ಕಿಂಥ ಹೆಚ್ಚು ಪಕ್ಷಿ-ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮೂಡಿಸಿದ 'ತಿಮ್ಮಾಪೂರ್ ಸರ್' ಅವರು, ಆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಭೀಮಸೇನನ ನೆರವಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಅವನಿಗೆ ನನ್ನ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

     ('ಸಹಜತೆ' ಹಳ್ಳ ಹಿಡಿಯದಿರಲೆಂದು ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು 'ಇದ್ದದ್ದನ್ನು ಇದ್ದಹಾಗೆ' ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅವರ ಮಾತುಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಲಾಗದು. ಇದು ಅವರ ಭಾಷಣದ ಒಂದು ಸುಳುಹನ್ನು(glimpse) ನಿಮಗೆ ನೀಡಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇನೆ. 'ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ ಕಾಗಣೇಕರ' ಅವರ ಪರಿಸರಪ್ರೇಮ, ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗಿಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪರಿಚಯ ಸಿಗುತ್ತೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಹಿಡಕಲ್ ಡ್ಯಾಮಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಅನ್ನೋದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ. ನಮ್ಮ ಡ್ಯಾಮಿನ 'ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಷೆ' ಹೇಗಿದೆ ಅನ್ನೋದೂ ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗುತ್ತೆ!)

     “ ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿಯುಳ್ಳ ಭಾಳ ಜನಾ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತುಮತ್ತ ಅದಾರ. ಸಮಾಜದ ಪರಿವರ್ತನೆ ಬಗ್ಗೆ, ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಳಷ್ಟು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಿರುವಂಥಾ ಜನ ಅದಾರು, ಅಂಥಾ ಜನರನ್ನ ಈ ನಾಟಕದ ಮೂಲಕ; ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ನಿಮಗ ಪರಿಚಯ ಮಾಡ್ಸೋವಂಥಾ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶನೂ ನನಗೈತಿ.

     ಹೋದ ವರ್ಷ, ನಾವು 'ಬಾಳಪ್ಪ ಅಜ್ಜ' ಅಂತ ಒಬ್ಬಾವ್ನ ಕರಕೊಂಡ ಬಂದಿದ್ದು ನಾವ್. ಅಂವಾ ತನ್ನ ಪ್ರಮಾಣದೊಳಗನ, ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂಗ ಭಾಳಷ್ಟ ಗಿಡಗಳನ್ನ ಹಚ್ಚಿ ಬೆಳೆಸಿದಂಥಾ ಮನುಷ್ಯ. ಮತ್ತೊಬ್ರು, ೯೭ವರ್ಷ ಆದಂಥಾ 'ಬಸವಣ್ಣಯ್ಯಾ ಮಠಪತಿ' ಅವ್ರನ್ನ ಕರ್ಸಿದ್ದು ನಾವ್. ಹಿಂಥಾ ಜನರನ್ನ ನಿಮಗ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸೋದು ನನ್ನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವಂಥಾ ಕಾಳಜಿ.

     ಅದರಂಗನ, ಈ ವರ್ಷ 'ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ' ಅವರನ್ನ ಕರ್ಕೊಂಡ ಬಂದೇವು. ಸನ್ಮಾನದ ಕಾಲಕ್ಕ ಅವ್ರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದೆರಡ ಮಾತುಗಳನ್ನ ಹೇಳತೇನು. ನೀವೆಲ್ಲಾರೂ ಭಾಳ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ, 'ರೊಕ್ಕಾ ಕೊಟ್ಟ' ನಾಟಕ ನೋಡಾಕ ಬಂದೇರ್ಲಾ?, ಅದ ಭಾಳ ಸಂತೋಷದ ವಿಷಯ. ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಈ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾಗತ ಕೋರತೆನ. ಥ್ಯಾಂಕ್ಯು.

     ( ಸನ್ಮಾನದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸರ್ ಆಡಿದ ಮಾತುಗಳು ಕೆಳಗಿವೆ.)

     ಬೆಳಗಾವ್ ಸಮೀಪ 'ಕಡೋಲಿ' ಅಂತ ಬರತೈತಿ, ಕಡೋಲಿ ಹಂತೇಕ 'ದೇವಗಿರಿ' ಅಂತ ಬರತೈತಿ, ದೇವಗಿರಿ ಹತ್ತಿರ 'ಕಟ್ಟಣಬಾವಿ' ಅಂತ ಬರತೈತಿ, ಅದರನಂತರ 'ಇದ್ದಿಲಹೊಂಡ' ಅಂತ ಬರತೈತಿ, 'ಗುಗ್ರೇನಟ್ಟಿ' ಅಂತ ಬರತೈತಿ. ಹಿಂಥಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ; ಬಹಳ ಹಿಂದುಳಿದಂತಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅವ್ರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ದುಡ್ಯಾಕತ್ತಾರ್ ಅವ್ರ.

   ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ ಕಾಗಣೇಕರ

     ಅವರ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವಂಥಾ ಕಾಳಜಿ ಏನು ಅಂತಂದ್ರ, ಅಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಭಾರತದೊಳಗ, ನಮ್ಮ 'ಚಿಪ್ಕೊ ಮೊಮೆಂಟ್', ಅಪ್ಪಿಕೋ ಚಳುವಳಿಯ ಸುಂದರ ಲಾಲ್ ಬಹುಗುಣ ಇದ್ದರ್ಲಾ?, ಅವ್ರು, ಅಲ್ಲಿ ಗಿಡಗಳನ್ನ, ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡೋ ಹೋರಾಟ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದ್ರಲಾ?, ಸುಮಾರು ಅದೇ ಕಾಲಕ್ಕ, ಅಂದ್ರ ೧೯೭೧-೭೨ನೇ ಇಸ್ವೀಗೆ ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ ಕಾಗಣೇಕರ ಏನ ಮಾಡಿದರು ಅಂತಂದ್ರ, ಕಟ್ಟಣಬಾವಿಗಿ ಬಂದ್ರು, ಅಲ್ಲಿ ಬಂದ ಏನ್ ಮಾಡಿರು ಅಂತಂದ್ರ, ಅಲ್ಲಿಯ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ ನಪಾಸಾದಂಥ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನ ಕರ್ಕೊಂಬಂದ ಟ್ಯುಶನ್ ಹೇಳತಿದ್ದರು; ಆ ಟ್ಯುಶನ್ನಿಗಿ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಏನ್ ಕೊಡಬೇಕು ಅಂತಂದ್ರ ಆ ಹುಡಗೋರು ಶ್ರಮದಾನ ಮಾಡಬೇಕ!. ಅವ್ರು ಏನ್ ಮಾಡಬೇಕು?, ಇವ್ರು ಒಂದು ಸಣ್ಣದಾದಂಥಾ ನರ್ಸರಿ ಸುರು ಮಾಡಿರ ಅವಾಗ. ಆ ನರ್ಸರಿ ಒಳಗ ಗೋಡಂಬಿ ಬೀಜಗಳನ್ನ ತೊಗೊಂಬರತಿದ್ರೂ, ಗೋಡಂಬಿ ಸಸಿಗಳನ್ನ ಮಾಡಿ, ಆ ಹುಡುಗರು ಮತ್ತ ಇವ್ರು ಕೂಡ್ಕೊಂಡ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಗೋಡಂಬಿ ಸಸಿಗಳನ್ನ ಹಚ್ಚಾಕ ಚಾಲು ಮಾಡಿದರ. ಸುಮಾರ ೭೩-೭೪ನೇ ಇಸ್ವಿಯೊಳಗಿದ. ಆ ಗಿಡಗಳ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳದ್ದಾವ ಈಗ ಅಂತಂದ್ರ, ಇವ್ರು ಹಚ್ಚಿದ ಗಿಡಗಳ್ ಅಂತ ಕಲ್ಪನಾನ ಬರಾಂಗಿಲ್ಲ. ತಾವ ಬೆಳದಂಥಾ ಗಿಡಾ ಅಂತ ಅನ್ನಸ್ಬಹುದ. ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಗಿಡಗಳಾಗಿ ಬೆಳದಾವ ಅವ.

     ಆ ಗಿಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಾ ಹೇಳಿದ್ನೀ ಅಂದ್ರ ನಿಮಗ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಅನಸಬಹುದ. ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ಗಿಡಗಳನ್ನ ಹಚ್ಚ್ಯಾರ ಅವ್ರ!

     ತಮ್ಮ ಹೊಲ ಇಲ್ಲ, ಅವ್ರ ಹಚ್ಚಿದ ಗಿಡಗಳೆಲ್ಲ ಬೇರೆ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ. ಅವ್ರ ಹೋಗಿ ಹೇಳತಿದ್ರ ಅವ್ರಿಗಿ, “ನಾ ನಿಮ್ಮ ಹೊಲದಾಗ ಇವತ್ತ ನಮ್ಮ ಹುಡಗೋರ್ನ ಕರಕೊಂದ ಬಂದ ಒಂದ ಹತ್ತ ಗ್ವಾಡಂಬಿ ಗಿಡಾ ಹಚ್ಚಿದೆನು, ಕೆಲವು ಮಾವಿನ ಗಿಡ ಹಚ್ಚಿದೆನು ಮತ್ತ ಹಲಸಿನ್ ಗಿಡ ಹಚ್ಚಿದೆನು, ದಯವಿಟ್ಟು ಅವ್ನ ಜೋಪಾನ್ ಮಾಡ್ರಿ” ಅಂತ ಹೇಳತಿದ್ರು. ಆ ರೈತರು ಅವ್ಕ ಮುಳ್ಳಿನ ಬೇಲಿಯನ್ನು ಅದು ಹಾಕಿ ಜೋಪಾನ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ರ. ಹಿಂಗ ಬೆಳಕೊಂತ ಹೋತ ಅದ. ಕೆಲವು ಜನ ಆ ಗಿಡಾ ಕಡ್ಯಾಕ ಚಾಲು ಮಾಡಿರ ಅಲ್ಲಿ. ಗಿಡಾ ಕಡ್ಯಾಕ ಚಾಲು ಮಾಡಿದ ಮ್ಯಾಲ ಇವ್ರ ಏನ್ ಮಾಡಿರು ಅಂತಂದ್ರ, ಇಡೀ ಕಟ್ಟಣಬಾವಿ ಊರ ತುಂಬ ಎಲ್ಲಾ ರೈತರ ಇದ್ರು, ಅವರ ಮನೆಗಳಿಗೆ 'ಗ್ಯಾಸ್ ಪ್ಲಾಂಟ್' ಮಾಡಿಸಿದರ. ೩೦೦ ಗ್ಯಾಸ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಆದು ಆ ಊರಾಗ. ಮನೆಯ ದನಗಳಿರ್ತಿದ್ದು, ದನಗಳ ಶಗಣಿಯನ್ನ ಹಾಕಿ ಅವ್ರು ಗ್ಯಾಸ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಉಪೇಗ್ ಮಾಡಾಕತ್ರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಗಿಡಗಳನ್ ಕಡ್ಯೂದ್ ತಪ್ಪಿ ಹೋತ ಅಲ್ಲಿ. ಗಿಡಗಳನ್ನು ಆ ಕಡೆ ಕಡ್ಯೂದ್ ಬಂದ್ ಮಾಡಿದ್ರು; ಗ್ಯಾಸ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮಾಡುವ ಮುಖಾಂತರ, ಈ ಕಡೆ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಾಕ್ ಚಾಲು ಮಾಡಿರ. ಹಿಂಥಾ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿರುವಂಥಾ ಸಂವೇದನೆ ಆಗನ ಬೆಳದಿತ್ತ ಅವರಿಗಿ, ಅಷ್ಟು ಸೇವೆ ಮಾಡಾಕತ್ರ.

     ನಂತರ ಏನ್ ಆತಂದ್ರ, ಜರ್ಮನಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಇವರ ಕೆಲಸ ನೋಡಿ,

“ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ ನಿಮಗ ಏನ್ ಇನ್ನ ಕೆಲ್ಸಾ ಐತಿ?” ಅಂತಂದ್ರ.

ಇವ್ರು, “ನಾನು ದೇವಗಿರಿ ಹಂತೇಕ ಒಂದ ಕೆರಿ ಕಟ್ಟಬೇಕ ಅಂತ ಮಾಡೇನಿ, ಆ ಕೆರೀಗಿ ರೊಕ್ಕ ಬೇಕ ನನಗ” ಅಂತ ಅಂದ್ರ.

“ಎಷ್ಟ ಬೇಕ?” ಅಂತಂದ್ರ.

“ಎಷ್ಟರ ಕೊಡತೇರಿ ಕೊಡ್ರಿ” ಅಂತ ಹೇಳಿರು.

     ಆ ಕೆರಿ ಕಟ್ಟಾಕ್ ಅವ್ರ ೧೦ ಲಕ್ಷ ರುಪಾಯಿ ಇವ್ರಿಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಹೋದರ. ಮುಂದ ಇವ್ರ ಏನ್ ಮಾಡಿದ್ರು ಅಂತಂದ್ರ, ದೇವಗಿರಿ ಮತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದ ಊರ ಜನರನ್ನ ಕರ್ಕೊಂಡ ಬಂದ್ರು, ಒಬ್ಬೊಬ್ರ ಮನ್ಯಾವ್ರ ಏನ್ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತಂದ್ರ, ಒಂದ ಚಕ್ಕಡಿ ತರಬೇಕು, ಒಬ್ಬ ಆಳ ಬರಬೇಕು. ಅವ್ರೆಲ್ಲಾ ಬಂದ ಏನ್ ಮಾಡಿದ್ರು ಅಂತಂದ್ರ ಒಂದ್ ಕೆರೆಯನ್ನ ಕಟ್ಟಿದರ. ಆ ಕೆರೆ ಈಗ ಸದ್ದೆ ಹೋಗಿ ನೋಡಬಹುದ ನೀವ. ಭಾಳ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆರೆ ಅದ.

     ಒಮ್ಮೆ, 'ಮದನ್ ಗೋಪಾಲ್' ಅನ್ನೋ ಬೆಳಗಾವದಾವ್ರ ಒಬ್ರು ಡೀಸಿಯವರ ಬಂದಿರ ಆ ಕೆರೆಯನ್ನ ನೋಡಾಕ.

     “ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ ಎಷ್ಟ ಖರ್ಚ ಮಾಡಿರಿ ಇದಕ್ಕ?” ಅಂತ ಕೆಳಿರ.

     “ನಾ ೫ ಲಕ್ಷ ೧೦ ಸಾವಿರ ರುಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡೇನ್ರಿ” ಅಂದರ ಇವ್ರು.

     “೫ ಲಕ್ಷ ೧೦ ಸಾವಿರ ರುಪಾಯಿ?? ಆಶ್ಚರ್ಯ’ ಅಂತಂದ್ರ ; ನಾ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಇದನ್ನ departmentದಿಂದ ಮಾಡ್ಸಿದ್ನ್ಯಂದ್ರ ೫೦ ಲಕ್ಷ ರುಪಾಯಿ ಕೆರಿ ಇದ” ಅಂತ ಅಂದರ ಅವ್ರ!. ೫೦ ಲಕ್ಷ ರುಪಾಯಿ ಕೆರೆಯನ್ನ ಇವ್ರ ಬರೇ ೫ ಲಕ್ಷದಾಗ ಮಾಡಿಕೊಟ್ರ ಇವ್ರ. ನೀವ್ ಹೋಗಿ ನೊಡ್ರಿ ಅದನ್ನ.

     ಮತ್ತ ಕಟ್ಟಣಬಾವಿಯೊಳಗ ಏನ್ ಮಾಡಿದಾರಂದ್ರ ಯಾರೂ ಬೋರ್ ವೆಲ್ ತಗ್ಯೋ ಹಂಗಿಲ್ಲ.

     ಯಾಕ? ಎಲ್ಲಾರ್ಗೂ ನೀರ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡತೇನ ಅಂತ ಹೇಳಿದಾರಿವ್ರ.

               ಒಂದ ’ಪಾನಿ ಪಂಚಾಯತಿ’ ಅಂತ ಒಂದ ಸಣ್ಣದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರ ಅಲ್ಲಿ (ನೀರಿನ ಪಂಚಾಯತಿ). ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಕೂಡಿ ಯಾರೂ ಬೋರ್ ತಗ್ಯಾಂಗಿಲ್ಲ ಅಂತ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರ. ಮುಂದ, ಗುಡ್ಡದಿಂದ ಹರದ ಬರು ನೀರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ trench(ಕಂದಕ)ಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿ, plugging(ತೆಗ್ಗು) ಅದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ್ರ. ನೀರೆಲ್ಲ ಗುಡ್ಡದ ನೆಲದೊಳಗ ಇಳೀಬೇಕದ, ಹಗರಕ ದಾಟಿ ಬರಬೇಕದ. ಅಂದರ ’ಓಡುವ ನೀರು ನಡೀಬೇಕು, ನಡಿಯು ನೀರು ನಿಲ್ಲಬೇಕು, ನಿಂತ ನೀರು ಇಂಗಬೇಕು’. ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ್ ಟ್ರೆಂಚಗಳನ್ನ್ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತ ಚೆಕ್ ಡ್ಯಾಂಗಳನ್ನ ಕಟ್ಟಿದರು. ಈಗ ಸದ್ದೆ ಹೋಗಿ ನೋಡಿರ ಬೇಕ್ಕಾದಂತಾ ಬಿಸಲ ಇರ್ಲಿ, ’ಕಟ್ಟಣ ಬಾವಿ’ ಅಂಥಾ ಒಂದು ಎತ್ತರದ ಊರಾಗ ಯಾವಾಗ್ಲೂ ಆ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರ ಬತ್ತುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ನೀರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಳ ನಿಷ್ಕಾಳಜಿ ಮಾಡಾತೇವ್ ನಾವ್, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮಾಡಾಕತ್ತೇವ್ ನಾವ್, ನೀರನ್ನ ವ್ಯಯ ಮಾಡಾತೇವು, ನೀರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ ಇಲ್ಲ ನಮಗ. ನಮ್ಮ ಹಳೆ ಬಾವಿಗಳನ್ನ ನೋಡ್ರಿ, ನಮ್ಮ ತಲೆಮಾರಿನ ಜನರೆಲ್ಲಾ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಛಂದ ಛಂದ ಬಾವಿಗಳನ್ನ ನೋಡಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀರ ಜಗ್ಗತಿದ್ದು ನಾವ. ಈಗ ನೋಡ್ರಿ ಬಾವಿಗಳನ್ನ, ಒಂದೂ ಬಾವ್ಯಾಗ ನೀರಿಲ್ಲ, ಅಂತರ್ಜಲಾ ಪೂರ್ಣ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟೈತಿ. ಆದರ ಕಟ್ಟಣ ಬಾವ್ಯಾಗ ಅಂತರ್ಜಲ ಐತಿ;  ’ಅಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲಾ ಯಾಕ ಐತಿ?’ ಅಂತಂದ್ರ ಅಲ್ಲಿ ’ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ’ ಅದಾನ್ ಅಲ್ಲಿ. ಈಗ್ ಊರ್ ಊರಿಗಿ ’ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ’ಗೋಳ ಬೆಳಿಬೇಕ. ಒಮ್ಮೇ ಡಾಕ್ಟರ್ ನಾಗಲೋಟಿಮಠ ಸರ್(ಬೆಳಗಾವಿಯ ಡಾ.ಎಸ್.ಜೆ.ನಾಗಲೋಟಿಮಠ) "ಶಿವಾಜಿ ನೀ ಇನ್ನ ಮುಂದ ಗಿಡಾ ಬೆಳಸಬ್ಯಾಡಾ" ಅಂತಂದ್ರ!, ಇವ್ರ "ಯಾಕ್ರೀ?" ಅಂತಂದ್ರ. ಅವಾಗ ಅವ್ರ, "ಇನ್ನಮುಂದ ಗಿಡಾ ಬೆಳಸಯಾಡಾ. ’ಶಿವಾಜಿ’ಗೋಳ್ನ ಬೆಳಸ!" ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ರ.

     ನಿಮಗ ಪರಿಸರಪ್ರೇಮ ಬೆಳಿಬೇಕ ಅಂತಿದ್ರ, ಶಿವಾಜಿ ಹಂಥಾ ಜನಾ ನಿಮಗ ಪರಿಚಯ ಆಗಬೇಕ. ನಾವು ಹೋದ ವರ್ಷ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅದರಾಗ ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ ಬಂದಿದ್ರ, ಅವ್ರ ಬಂದ ಏನ್ ಮಾಡಿದ್ರು ಅಂತಂದ್ರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಳ ಒಳ್ಳೆಯ ಜಾಗ್ರತಿಯನ್ನ ಮೂಡಿಸಿ ಹೋಗಿದ್ರ ಅವ್ರ. ಹಿಂಥಾ ಅದ್ಭುತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅವ್ರ.

ಆರ್.ಜಿ.ತಿಮ್ಮಾಪೂರ

     ಮುಂದ,.. ಈಗ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಾಕತ್ತೇವ್ ನಾವ್ ಅವರಿಗಿ. ನಮ್ಮ ಸನ್ಮಾನ್ ಏನ್ ಭಾಳ್ ದೊಡ್ಡದ ಅಲ್ಲ.'ದಶಾವತಾರ' ಅಂತ ಒಂದ ನಾಟಕ್ ಇತ್ತ್ ಬೆಳಗಾವದಾಗ, ಗೋವಾದಾವರ ತೊಗೊಂಡ ಬಂದಿದ್ರ. ಆ ನಾಟಕ ನೋಡಾಕ ಬಂದಾವ್ರ ಎಷ್ಟ ಜನಾ ಇದ್ರ ಅಂದ್ರ ೫೦೦೦ ಜನ ಇದ್ದರ ಅಲ್ಲಿ. ಒಂದೊಂದ ಟಿಕೀಟಿಗಿ ನಾಕ ನಾಕ್ ನೂರ್ ರುಪಾಯಿ; ಅಂದ್ರ, ಸುಮಾರ ಇಪ್ಪತ್ತ ಲಕ್ಷ ರುಪಾಯಿ collection ಆಗಿರತೈತಿ ಹಂಥಾ ನಾಟಕದಾಗ. ಹಂಥಾ ನಾಟಕದಾಗ ಇವ್ರನ್ನ ಕರದ, ಒಂದ ಐದಾರ ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯೀದ ಒಂದ ಒಳ್ಳೆಯ 'ಶಾಲ' ಹಾಕಿ, ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲ ಕೊಟ್ಟ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿರ ಇವ್ರಿಗಿ. ಆ 'ಶಾಲ್' ಒಂದೂ ಇವ್ರ ಮನಿಗಿ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ ಅವ. ಊರಿಗಿ ಹೋಗೋವಾಗ ದಾರ್ಯಾಗ ಹುಡಗೋರ ಭೆಟ್ಟಿ ಆದರು, 'ಏ ತಮ್ಮ ಈ ಹಣ್ಣ ತೊಗೋಪಾ' ಅಂತ ಹುಡಗೋರಿಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಹೋದರ, ಆ ತಾಟ ಇತ್ತಲಾ? ಒಬ್ಬ ಯಾರೋ ಹೆಣ್ಣ ಮಗಳ ಬಂದಳು, 'ಏ ಆಯಿ, ತೊಗೋ ಈ ತಾಟ', ಒಬ್ಬ ಯಾರೋ ಮುದಕ ಬಂದಾ, 'ಏ ದಾದಾ, ತೊಗೊ ಇದನ', ಶಾಲ್ ಹೋತ. ಹಿಂಗ ನಾವ ಕೊಟ್ಟಂಥಾ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳೂ ಅವ್ರು ಮನಿಗಿ ಹೋಗಿ ಮುಟ್ಟುಗುಡದ ಒಂದೂ ಇರುದಿಲ್ಲ ಅವ್ರ ಹಂಥೇಕ!. ನಿಜವಾದ ತ್ಯಾಗ ಇದ, ನಿಜವಾದ 'ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ' ಅಂತಂದ್ರ ಇದ. ಒಂದೂ ತಮ್ಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕ ಇಟ್ಟಕೊಳ್ಳೂದ ಇಲ್ಲ ಅವ್ರ. ನಾವ ಲಾಸ್ಟ ಟೈಮ್ ನಮ್ಮ ಶಾಲಿಗಿ ಬಂದಾಗ, 'ನೀವ ಬಂದಿದ್ದ ಚೊಲೊ ಆತ್ರೀ' ಅಂತ ಹೇಳಿ ಒಂದ ೫೦೦ ರುಪಾಯಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ನಾವ. ಅವ್ರ ಊರಾಗ ಒಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಐತಿ, ಆ ಶಾಲಿಗಿ ಆ ೫೦೦ ರುಪಾಯಿ ದೇಣಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ, ಆ ರಸೀಟ್ ನನಗ ಕೊಟ್ಟ ಕಳಸಿದ್ರ ಅವ್ರ!.

     ಹಿಂಗ,... ಹಿಂಥಾವ್ರ ಅದಾರ ಇನ್ನ. ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹಿಂಥಾ ಜನ ಅದಾರ. ಆ ಜನರ ಪರಿಚಯ ನಿಮಗ ಆಗಬೇಕು, ಅವರಿಂದ ಈ ಮಕ್ಕಳ ಅದೇರ್ಲ್ಯಾ?, ನಮ್ಮ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತ ಹೊರಗಿನ ಮಕ್ಕಳಾಗಲಿ ಅವರಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಡಿಬೇಕು, ಹಂಥಾವ್ರ ದಾರಿಯೊಳಗ ನಡಿಬೇಕು, ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೇಮ ಬೆಳಸಕೋಬೇಕು; ಅಂದ್ರ ನೀವ್ 'ನಿರಾಶ' ಆಗೋದು ಅವಶ್ಯ ಇಲ್ಲ, ಇನ್ನ ಓಳ್ಳೆಯ ಜನ ಅದಾರು, ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳ್ ನಡೀತಾವು, ಭವಿಷ್ಯ ಅಷ್ಟ ಭಯಾನಕ ಇಲ್ಲ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಇಲ್ಲಾ, ಯಾಕಂದ್ರ ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾನಂತಾವ್ರ ಇನ್ನ ಇರತಾರ. ಅವ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಆಗಲಿ, ಅವ್ರ ಪರಿಚಯ ನಿಮಗ ಆಗಲಿ ಅಂಥೇಳಿ ಅವರನ್ನ ನಾ ಕರಿಸಿದೇನು. ನಮ್ಮ ಮನ್ನಣೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟು ಬಂದಾರ ಅವ್ರು. ಅವ್ರನ್ನ ನಮ್ಮ ಮಲ್ಲಯ್ಯ ಅಜ್ಜಾವ್ರು( ನಮ್ಮ ಹಿಡಕಲ್ ಡ್ಯಾಮಿನ ಸಮೀಪದ ಘೋಡಗೇರಿ ಮಠದ ಸ್ವಾಮಿಗಳು) ಮತ್ತ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಇತರ ಗಣ್ಯರು ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಲಿ ಅಂಥೇಳಿ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪರವಾಗಿ ಕೇಳಿಕೋತೆನ.”

     ನೀನಾಸಮ್ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಡ್ಯಾಮಿಗೆ ಕರೆಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿ ಅಣ್ಣಾ ಕಾಗಣೇಕರ ಅವರನ್ನು ನಮಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 'ತಿಮ್ಮಾಪೂರ್ ಸರ್' ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.ಓದಿ ನಿಮಗೆ ಏನನ್ನಿಸಿತು?ತಿಳಿಸಿ.

                                                                     ಇಂತಿ ಎಲ್ಲರವ,

                                                              ಕಾಡಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕರಗುಪ್ಪಿ,

                                                                     ಹಿಡಕಲ್ ಡ್ಯಾಂ

'ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ'ಕ್ಕೊಂದು ನಮಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಧನ್ಯವಾದ

      ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ನಾನು ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಹೇಳಬೇಕಾದವರ ಲಿಸ್ಟ್ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್ ಸ್ಟೀನ್ ಹೇಳಿದ ಮಾತಿದು  “A hundred times everyday I remind myself that my inner and outer life is depended on the labors of other men; living and dead, and I must exert myself in order to give in the same measure as I have received and still receiving”

  

      ಈಗ ನಾನು ಅರ್ಜೆoಟಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ! ನನಗೆ ಪಠ್ಯೇತರ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪೋಶಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿದ್ದು "ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ"! ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಪುಟ ಅಂದಿನಿಂದ ಇವತ್ತಿನವರೆಗೆ ನನಗೆ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ನಾನು ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಲೇಬೇಕು! ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಡಿದ್ದೇನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸವನ್ನೆ? ಮೊದಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಪತ್ರಿಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು(ಓದುಗರನ್ನು) ಆಕರ್ಷಿಸಿದ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ನಂತರ ತನ್ನ ಹೊಸತನ, ದಿಟ್ಟತನ, ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳಿಂದ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ್ದು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ. ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕನ್ನಡದ ಇತರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಶಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಓಡೋ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ್ದು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಅವರು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ೨೫ನೇ ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿದಾಗ ವಿಶೇಷ ವರದಿ/ಸಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸದೇ ಇದ್ದದ್ದು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಗ್ಗೆ ನನಗಿರುವ objection!. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸೂ ಅಲ್ಲ ಜೆ.ಡಿ.ಎಸ್ಸೂ ಅಲ್ಲ; ಅದು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ! ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ.(ದಾಂಡೇಲಿ ಸಮೀಪದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಕಡೆಯಿಂದ ಹಾರ್ನ್ ಬಿಲ್ ಹಕ್ಕಿಯ ರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬರ್ಹೇನ್ ಕನ್ನಡ ಸಂಘಕ್ಕೆ ೧ ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು,...)

        

      ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಅಂಕಣಕಾರರು ಕನ್ನಡದ ಉಳಿದ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖ್ಯಾತಿ,ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ! ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ಟಾರ್ ಅಂಕಣಕಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಹರವರು ತಮ್ಮ ಹಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು pdf ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೆಬ್ ಸೈಟ್( http://pratapsimha.com/)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು(ಉಚಿತವಾಗಿ!) ನನಗೆ ತುಂಬ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ’ಬೆತ್ತಲೆ ಜಗತ್ತು’ ನನ್ನ ಇಷ್ಟದ ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೂ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ, ಶುದ್ಧ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯೋ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಜೋಶಿಯವರು ತಮ್ಮ”ಪರಾಗ ಸ್ಪರ್ಶ’ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ!(ಈ ವಾರದ ಅಂಕಣವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಬಹುದು http://sjoshi.podbean.com/) ಅದೂ ಇಂಪಾದ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ! ಅವರ ಅಂಕಣಕ್ಕೆ ’ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ’ ಎಂದು ನಾಮಕರಣವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿನಿಂದಲೂ ಅದನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮೂಡಿಸೋ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಕಣ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಭಡ್ತಿ ಅವರ ’ನೀರು-ನೆರಳು’ ಅಂಕಣ. ನೀರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತೀ ವಾರ ಅದೆಲ್ಲಿಂದ ವಿಷಯ ತರ್ತಾರೋ? ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ನೀರು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧೀ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯೋದು ಅಂದ್ರೆ? ಅವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಭಿನಂದನರ್ಹರು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ರವಿ ಬೆಳಗೆರೆಯವರ ’ಸೂರ್ಯ ಶಿಕಾರಿ’(ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಾಯ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ’ಬಾಟಮ್ ಐಟೆಮ್’ನ ಬರಹಗಳು ಈ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದು ನನಗೆ ನೆನಪಿದೆ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಬರಹಗಳೂ ಅಲ್ಲಿಯ ಐಟೆಮ್ ಗಳಾ? ನನಗಿನ್ನೂ ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲಾ), ಪ್ರಚಲಿತ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಖರವಾಗಿ ಬರೆಯೋ ಲೋಕೇಶ್ ಕಾಯರ್ಗ ಅವರ ’ಸಕಾಲಿಕ’, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾಗಿರುವ ಪಿ.ತ್ಯಾಗರಜ್ ಅವರ ’ಓಳಸುಳಿ’, ’ಚಾಟಿ ಚಟಾಕಿ’, titleನಲ್ಲೇ ನಗೆ ಚಿಮ್ಮಿಸೋ ಕೆ.ವಿ.ಪ್ರಭಾಕರ್ ಅವರ ’ಟಾಂಗ್’, ಜಿ.ಎನ್.ಮೋಹನ್ ಅವರ ’ಮೀಡಿಯಾ ಮಿರ್ಚಿ’, ಸಚಿವ ಸುರೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ’ಅನಿಸಿಕೆ’, ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಿವಚಾರ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ’ಬಿಸಿಲು ಬೆಳದಿಂಗಳು’, ಷಡಕ್ಷರಿ ಅವರ ’ಕ್ಷಣ ಹೊತ್ತು ಆನಿಮುತ್ತು’, ಮುನಿಶ್ರೀ ತರುಣ್ ಸಾಗರ್ ಜಿ ಅವರ ’ನಗ್ನಸತ್ಯ’, ಕೆ.ವಿ.ತಿರುಮಲೇಶ್ ಅವರ ’ಆಳ ನಿರಾಳ’,  ಎ.ಅರ್.ಮಣಿಕಾಂತ್ ಅವರ ಬರಹಗಳು, ಅವಾಗವಾಗ ಬಂದು ಹೋಗೊ ವಿನಾಯಕ್ ಭಟ್ ಮುರೂರು, ಚೈತನ್ಯ ಹೆಗಡೆ, ರಮೆಶ್ ಕುಮಾರ್ ನಾಯಕ್ ಅವರ ಲೇಖನಗಳು, ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಯಂಡಮೂರಿ ವೀರೇಂದ್ರನಾಥ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಸೂಲಿಬೆಲೆ, ಸುಧಾ ಮುರ್ತಿ, ಎಚ್.ವೈ.ಶಾರದಾಪ್ರಸಾದ್, ಯಶವಂತ್ ಸರದೇಶಪಾಂಡೆ, ಎಚ್,ಡುಂಡಿರಾಜ್,  ಹಿರೇಮಗಳೂರು ಕಣ್ಣನ್ ಅವರ ಲೇಖನಗಳು.... (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನಾನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ) ಇವೆಲ್ಲ ಒಳ್ಳೆಯ ಓದಿನ ಖುಷಿ ನೀಡಿವೆ.

  

      ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೆ ಕಿರೀಟಪ್ರಾಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರು!  ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ತನ್ನ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದದ್ದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಭಟ್ಟರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತೆ.  ಹಲವು  ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅವರ ಬರಹಗಳ ಅಭಿಮಾನಿ ಓದುಗ ನಾನು. ಮುರ್ಡೊಕ್, ಗೋಯೆಂಕಾ,ರುಸ್ಸಿ ಕರಂಜಿಯಾ, ಪಿ.ಸಾಯಿನಾಥ್, ಖುಶ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್, ವಿನೋದ್ ಮೆಹ್ತಾ, ವೈ.ಎನ್ಕೆ. ಮೊದಲಾದ ಮಾಧ್ಯಮ ಲೋಕದ ಹೀರೋಗಳ ಪರಿಚಯ ಆದದ್ದೇ ಭಟ್ಟರ ಬರವಣಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ. ಇನ್ನು ಅವರ ಬರೆದ ’ಭತ್ತದ ತೆನೆ’, ’ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ವೈಎನ್ಕೆ’, ’ಕಲಾಂಗೆ ಸಲಾಂ’, ’ನೀವೂ  ಗೆಲ್ಲಬಲ್ಲಿರಿ’(ಇದು ಶಿವ್ ಖೇರಾ ಅವರ  You can win ಪುಸ್ತಕದ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ) ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ನಾನು ಓದಿದ್ದೇನೆ. ’ಅಜಾತಶತ್ರು(ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ)’ಯನ್ನು ಅರ್ಧಂಬರ್ಧ ಓದಿದ್ದೇನೆ! ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಇಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಅವರ ’ಜನಗಳ ಮನ’ ಅಂಕಣದಿಂದ ಪರಿಚಯವಾದ ಜನರೆಷ್ಟೋ? ಅಲ್ಲಿ ಓದಿ ನಕ್ಕ ಜೋಕುಗಳೆಷ್ಟೋ? ಅನೇಕ ಜನರ ಸಾಧನಾ ಪಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ, ಹಲವಾರು ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ’ನೂರೆಂಟು ಮಾತು’ಗಳನ್ನಾಡಿದ, ಎಷ್ಟೋ ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ-ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ,  ’ಸುದ್ದಿಮನೆಯ ಕಥೆ’ಯ ಮೂಲಕ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಟ್ರೇನಿಂಗ್ ಕೊಡುತ್ತಿರುವ, ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಡ್ಡುತ್ತಾ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಸಾಗಿರುವ,  ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಓದುಗ ಸಮೂಹ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಪೂರ್ವಕ ಸೆಲ್ಯೂಟ್!.

    

      ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕಾ ರಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರೂಪ ನೀಡಿದ,ಕನ್ನಡದ ಪತ್ರಿಕಾ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮೊದಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ , ಕನ್ನಡದ ಓದಿನ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಸಮಸ್ತ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೆಮ್ಮೆ ’ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ’ಕ್ಕೆ ನನ್ನದೊಂದು ನಮಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಧನ್ಯವಾದ!!

                                                                     ಇಂತಿ ಎಲ್ಲರವ,

                                                               ಕಾಡಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕರಗುಪ್ಪಿ

                                                                     ಹಿಡಕಲ್ ಡ್ಯಾಂ

ನಮಗೆ ಕನ್ನಡ, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನಾವು??

     ನವಂಬರ್ ಒಂದು ಮತ್ತೆ ಬಂದಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ್ದು ಬದಲಾಗದ ಸಂಕಲ್ಪ.ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ವರದಿ ಅನುಷ್ಟಾನ ಮಾಡ್ತೀವಿ,  ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದವರು ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ವರದಿಗೆ ಭದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು, ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ವರದಿಯೇ ಅಂತಿಮ, ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಶಿ ವರದಿಯಂತೆ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತೇವೆ, ರೈಲ್ವೇ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ, ರೈಲ್ವೇ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಈ ಕುರಿತು ಸಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರಧಾನಿ ಬಳಿಗೆ ನಿಯೋಗ, ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಸುತ್ತೇವೆ,..ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ.

     ಇನ್ನು ನಾವು? ಎರಡು ದಿನ ಮುಂಚೆಯೇ "ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ" ಶುಭಾಶಯಗಳ ವಿನಿಮಯ ಶುರು. Happy kannada raajyothsava ಅಂತ ಟೈಪಿಸುವವರೂ ಉಂಟು! ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಒಂದಿನ ಪೂರ್ತಿ ಕನ್ನಡ ಭಜನೆ-ಸ್ಮರಣೆ. "ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಳು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಭಾಷೆ ಯಾವುದಾದರು ಇದ್ರೆ ಅದು ಕನ್ನಡ ಅನ್ನೋ ಮಾತನ್ನ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳೋಕೆ ಇಷ್ಟ ಪಡ್ತೀನಿ"  ಅಂತ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿ ಚಪ್ಪಾಳೆ ಗಿಟ್ಟಿಸೋದು. ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳಿಗೇ ಕಳಿಸಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ’ಕೈ’ ಎತ್ತೊ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಕನ್ನಡ ಹೋರಾಟಗಾರರು-ಹಾರಾಟಗಾರರು! "ಕನ್ನಡವೇ ಎಲ್ಲಾ" ಅಂತ ಹಾಡಿ ಕುಣಿದು ಆಂಗ್ಲ "ಮಾಧ್ಯಮ"ದಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶನ ಕೊಡೋ ಚಲನಚಿತ್ರನಟನಟಿಯರು, ಕಿರುತೆರೆ ನಿರೂಪಕ/ಕಿಯರು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅಪವಾದ ಎಂಬತಿರುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಸಂಖ್ಯೆ ತೀರಾ ಕಮ್ಮಿ.

     ಕನ್ನಡ ಇಂದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಂದ ಅಸಡ್ಡೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲವು ಲೋಪಗಳೂ ಕಾರಣ ಅನ್ನೋದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ. ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕಾದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಕೆಲವು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ನನ್ನ ಕೆಲವು ಸಲಹೆಗಳು.

 * ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಥಮಿಕ/ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕುಸಿಯೋದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿನ ಬೋಧನಾ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷಾ ಬೋಧನಾ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ಅಂತೇಯೇ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಬೋಧನೆಯಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಾಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಶಾಲೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸುಧಾರಿತ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

 * ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ.ಆದರೆ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮಾಹಿತಿಯ ’ಕನ್ನಡೀಕರಣ’ ಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಕನ್ನಡ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳ ಅಭಿವ್ರುದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಬೇಕು.ಗಣಕ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ರಾರಾಜಿಸಿದರೆ ಜನರನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗದು.

 * ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ಸುಸಜ್ಜಿತ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

 * ನಾವು ಅತಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವ ಅನ್ಯ ಭಾಷೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಕೇವಲ ೨೬ ಅಕ್ಶರಗಳ         ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಲು ಅದು ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದೂ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.  ಕನ್ನಡವೂ ಸಹ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯ ಪದಗಳ ಕನ್ನಡೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಬೇಕು.

     ನಮ್ಮ ಪಾತ್ರ: ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡತನವನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸಬೇಕಿದೆ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ ಕನ್ನಡದ ಹೊಣೆ ಕೇವಲ ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣೆ ವೇದಿಕೆಗಳದ್ದಲ್ಲ.

     ಹೀಗೂ ಉಂಟು!:ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೊಬ್ಬನ ಬೈಕಿನ ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡ ನಾಮಫಲಕ ನೋಡಿದ ನಾನು ಖುಶಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ "ಎನ್ಲೆ ನಂಬರ್ ಪ್ಲೇಟ್ ಕನ್ನಡದಾಗ ಬರಶೀಲಾ? ಭಾರ್ರಿ ಆತ್ಪಾ" ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ಅವನು "ಹೂಂಲೆ ಸುಳಿ ಮಕ್ಳ ಪೋಲಿಸರಿಗಿ ಗೊತ್ತ ಆಗಬಾರದಲಾ ಅದಕ್ಕ್" ಅಂದ! ಕನ್ನಡ ನಾಮಫಲಕ ಹಾಕಿಸೋ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದೇ ಉದ್ದೇಶ ಇರುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ.ಕನ್ನಡವನ್ನು ಇಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ನಾನು ಬೆರಗಾಗಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಖರೆ.

     ಸರ್ಕಾರ ಏನೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಅಳಿವು-ಉಳಿವು-ಏಳಿಗೆ ಎಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಮನೋಧರ್ಮದ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಮಾಡಿಕೊಂಡವರು ಉಳಿದವರಿಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಸಬೇಕು!

                                   ಜೈ ಕರ್ನಾಟಕ.

                                                                                   ಇಂತಿ ಎಲ್ಲರವ,

                                                                       ಕಾಡಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕರಗುಪ್ಪಿ

                                                                                    ಹಿಡಕಲ್ ಡ್ಯಾಂ

ಹೌದು ಅಂದ್ರೆ ಹೌದು;ಇಲ್ಲಾ ಅಂದ್ರೆ ಇಲ್ಲ!

      ನಮಸ್ಕಾರ.

      ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಶುಭಾಶಯಗಳು.

      ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದಲೂ; ಅಲ್ಲ ಕೆಲವು ವಷ೯ಗಳಿಂದಲೂ ನನ್ನದೊಂದು ಬ್ಲಾಗು ಮಾಡಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಯೋಚನೆ/ಯೋಜನೆ ಮುಂದೂಡುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದ ನಾನು ಕಡೆಗೂ ಬ್ಲಾಗ್ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿಸಿಬಿಟ್ಟೆ! ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ದಿನ ಪ್ರಥಮ ಬರಹ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟೆ!

      ಬ್ಲಾಗ್ ಶುರು ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ಓದ್ತಾರಾ?  ಜನ ಓದೋ ಹಾಗೆ ನಾನು ಬರೆಯಬಲ್ಲೆನಾ?  ಶುರು ಮಾಡಿದ ಬ್ಲಾಗನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ update ಮಾಡೋಕೆ ನನ್ನಿಂದಾಗುತ್ತಾ? "ಬ್ಲಾಗ್"ಗೆ ಬರೆಯೋ ಅರ್ಹತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿದೆಯಾ? ಆರ್ಕುಟ್, ಫೇಸ್ಬುಕ್, ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಇದ್ರೂ ಬ್ಲಾಗಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆಯಾ?,.....ಇಂಥಾ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು! ಇಂಥಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನನಗೆ ನಾನೇ ಎಷ್ಟೋ  ಸಲ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.ಅದಕ್ಕೆ ನನ್ನಿಂದ ನನಗೆ ದೊರಕಿದ ಉತ್ತರ:

     "ಹೌದು ಅಂದ್ರೆ ಹೌದು; ಇಲ್ಲಾ ಅಂದ್ರೆ ಇಲ್ಲ!"

      ಬಹುಶಃ ನಮ್ಮ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಲ ಇದೆ ಉತ್ತರ. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಶುರು ಮಾಡೋವಾಗಲೂ ನಮಗೆ ಈ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತವೆ. ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಹುಡುಕುತ್ತದೆ! ಅದರ ನಿಯಂತ್ರಣವೇ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಓದಿದ ಒಂದು ಮಾತು ಈ ಬ್ಲಾಗು ಇಷ್ಟು ಬೇಗ(?) ಶುರು ಆಗೋಕೆ ಕಾರಣ.

      It is always now or never!

      ಇದೇ ಆ ಮಾತು.

      ಡಿಗ್ರೀ ಆಗಲಿ; ನಂತರ ಬ್ಲಾಗ್ ಶುರು ಮಾಡಿದರಾಯಿತು, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಟೈಪಿಂಗ್ ಕಲಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಪಳಗಿದ ನಂತರ ಬ್ಲಾಗ್ ಮಾಡಿದರಾಯಿತು, ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಲಾಗ್‍ಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಓದಿ, ನಂತರ ಬ್ಲಾಗ್ ಶುರು ಮಾಡಿದರಾಯಿತು(ಆ ಬ್ಲಾಗ್ ಯಾವುವು ಯಾವನಿಗ್ಗೊತ್ತು?!) ಅನ್ನೋ ಹತ್ತಾರು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದು ಈ ಮೇಲಿನ ಮಾತು!

      ಇನ್ನು ಈ ಬ್ಲಾಗಿನ ಮೊದಲ ಬರಹದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಹೇಳಕೋಬೇಕಾ? ಬ್ಲಾಗ್ ಒದಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥ ಆದರೂ ಆಗಬಹುದು! ಆಗದಿದ್ದರೂ ನಿಮಗೇನೂ ಲುಕ್ಸಾನಿಲ್ಲ!!

      ನಾನು ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಏನಾದರು ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ ತಿಳಿಸಿ. ಚರ್ಚೆ-ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತ! ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ’ಹ್ಞೂಂ’ ಅಂತ ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸೋಕೆ ಬಹಳ ಪ್ರಯಾಸ ಪಡಬೇಕಿಲ್ಲ."ಇಲ್ಲ ಅದು ತಪ್ಪು" ಅಂತ ಹೇಳೋಕೆ ಪುರಾವೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತೆ.ತಪ್ಪು ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ತಿದ್ದಿಕೊಂಡರಾಯಿತು.

      ಕನ್ನಡ ’ಬರಹ’ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಸಹಾಯ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಬರಹ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬರಹ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಶೇಶಾದ್ರಿವಾಸು ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್, ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಣಕ ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸಂಬಂಧಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಡಾ.ಯು.ಬಿ.ಪವನಜ ಮತ್ತು ನನಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಟೈಪಿಸಲು ನೆರವಾದ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ನಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲೀವರೆಗೆ ಓದಿದ ನಿಮಗೆ: ನನ್ನ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.    

                                                                                    

                                                               ಇಂತಿ ಎಲ್ಲರವ,

                                                        ಕಾಡಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕರಗುಪ್ಪಿ

                                                          ಹಿಡಕಲ್ ಡ್ಯಾಂ